ส่วนตัวผมเองอยากลงไปดูในพื้นที่เหมือนกัน

ในแนวคิดเดียวกันถ้ายอมรับว่าการส่งบรรณาการคือการเป็นส่วนหนึ่ง ก็จะหมายความว่าการที่รัฐต่างๆเช่นสุโขทัย หรืออยุธยายอมจิ้มก้องต่อจีนนั้นคือการเป็นส่วนหนึ่งของจีน ซึ่งความจริงแล้วเป็นเรื่องของการยอมรับในอำนาจทางจารีตมากกว่าการยอมรับอำนาจการปกครอง

สุโขทัยมีอำนาจในภาคกลางตอนบน แต่ภาคเหนือแม้แต่ล้านนาเองก็มีอิสระในตัวเองไม่ได้ขึ้นแก่กันครับ ส่วนอยุธยาช่วงแรกๆอาจจะไม่ได้เข้มแข็งนักแต่เมื่อตั้งตัวในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาและคุมการค้าได้ จึงค่อยเริ่มคานอำนาจสุโขทัยได้ในที่สุด เรื่องการแย่งอำนาจทางการเมืองในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาระหว่างราชวงศ์อู่ทอง พระร่วง สุพรรณภูมิ สะท้อนให้เห็นชัดในหนังเรื่องสุริโยทัยครับ

คำถามคือแล้วเราจะอธิบายความยิ่งใหญ่ในรัชสมัยของพ่อขุนรามคำแหงยังไงดีครับ หากดูในแผนที่โบราณสมัยพ่อขุนรามคำแหง จะพบว่าเหนือจรดจีนและพุกาม ใต้จรดถึงแหลมมาลายูเลยนะครับ จริงอยู่ว่ายุคสุโขทัยนั้นอาจสั้นกว่ายุดอยุธยามากนัก แต่ว่าเมื่อเทียบกับราชวงศ์มองโกล หรือหยวนมั๊งถ้าผมจำไม่ผิด นั้นยิ่งสั้นเข้าไปใหญ่สามรุ่นก็จบแล้ว แต่ก็ได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในราชวงศ์ที่ยิ่งใหญ่ของจีนนะครับ