ส่งพี่

เก็บจันทร์  เกี่ยวดาว  จากสรวง

ร้อยมา  เป็นพวง  มาลัย

สวมศอ  ให้น้อง  คล้องไว้

เป็นขวัญแรก  ขวัญใหม่  ขวัญดี 

ยืมเสียง  ดนตรี  จากสวรรค์

ยืมบทเพลง  คนธรรม์  มากล่อมศรี

กี่วันผ่าน  แล้วหนอ  ราตรี

กาลเวลา  ไหลรี่  ลับไป 

หนึ่งพุ่ม  เป็นพวง  ม่วงไสว

ลอยล่องไป  ตามสาย  นที

‘แววมยุรา’  โรยราแล้ว   วันนี้

ขอชลธี   ส่งดอกไม้  สู่นิพพาน…

 อาลัย.. ‘พิเศษ สังข์สุวรรณ’

จากน้องธง..โบราณคดี รุ่น 45

‘ซาปาติสตา’ บนเส้นด้าย : นาโอมี ไคลน์ รายงานจากซานคริสโตบัล

ขอกลับมาใช้พื้นที่นี้อีกครั้งด้วยความเคารพใน ‘วิญญาณขบถ’ ที่กำลังต่อสู้บนการคุกคามครั้งสำคัญในลาตินอเมริกา ‘ขุนพลน้อย’ ขอนำเสนอบทความอันทรงพลังที่คัดลอกมาจากเว็บไซต์ ‘ประชาไท’ เพื่อเป็นกำลังใจในการต่อสู้ของผู้ไม่ยอมให้อำนาจใดๆมากดทับอยู่เหนือหัว และเพื่อจุดไฟในตัวตนเองที่เริ่มมอดดับไปก่อนหน้านี้ 

กลิ่นคาวเลือดแห่งสงครามกำลังมาหาพวกเขา เพียงเพราะไม่ยอมให้ใครมาปกครองเหนือผืนแผ่นดินอันเป็นที่รัก สักวันหนึ่งเราเองอาจต้องเดินไปสู่เส้นทางสายเดียวกันนี้…ช่วยส่งเสียงของท่านไม่ว่าทางใดทางหนึ่งที่จะปกป้องอนาคตของมนุษยชาติไม่ให้ไปสู่การสังหารหมู่อันโหดร้ายรอบใหม่ด้วยเถิด    

ภัควดี วีระภาสพงษ์ แปลจาก Naomi Klein, ‘A decade after Acteal, war is again on Mexico’s horizon,’ The Guardian; 21 December, 2007. 

ภาพการประสูติของพระเยซูมีให้เห็นดาษดื่นในเมืองซานคริสโตบัล เด ลาส คาซัส เมืองสมัยอาณานิคมบนที่ราบสูงของรัฐเชียปัส ประเทศเม็กซิโก แต่ที่ประตูทางเข้าศูนย์วัฒนธรรมเตียร์ราเดนโตร ภาพที่ต้อนรับสายตาผู้มาเยือนเปลี่ยนไปเล่าเรื่องราวของท้องถิ่น ตรงนั้นมีหุ่นคนกลุ่มหนึ่งขี่ล่อ ใส่หน้ากากสกีและถือปืนไม้ นี่เป็นช่วงฤดูท่องเที่ยวสำหรับ ‘ซาปาทัวริสม์’ อุตสาหกรรมท่องเที่ยวของนักเดินทางนานาชาติ ซึ่งผุดขึ้นรอบๆ การขบถของชาวพื้นเมืองที่นี่ และศูนย์เตียร์ราเดนโตรคือจุดเริ่มต้น หัตถกรรมสิ่งทอ โปสเตอร์และเครื่องประดับที่ทำจากซาปาติสตาขายดีเป็นเทน้ำเทท่า

ในโรงแรมกลางแจ้ง บรรยากาศตอนสี่ทุ่มยังคึกคักจนเกือบน่าเวียนหัว พวกนักศึกษามหาวิทยาลัยนั่งดื่มเบียร์ยี่ห้อ Sol (ดวงอาทิตย์) ชายหนุ่มคนหนึ่งชูรูปถ่ายของรองผู้บัญชาการมาร์กอส ผู้นำขบถที่ใส่หน้ากากสกีและคาบไปป์ตลอดเวลา เขาบรรจงจูบรูปถ่าย พร้อมกันนั้น เพื่อนๆ ช่วยกันถ่ายรูปที่มีฉากหลังเป็นสถานที่กำเนิดขบวนการ ซึ่งได้รับการบันทึกและกล่าวขวัญถึงมากที่สุด  

มีคนพาดิฉันเดินฝ่าด่านนักดื่มที่กำลังฉลองกันครึกครื้นเข้าไปในห้องด้านหลังศูนย์วัฒนธรรมใกล้ๆ กับลานเหล้า บรรยากาศเคร่งขรึมในห้องราวกับโลกคนละใบ เอร์เนสโต เลเดสมา อาร์รอนเต นักวิจัยไว้ผมเปียวัย 40 ปี กำลังก้มดูแผนที่ทหารและรายงานขององค์กรสิทธิมนุษยชน “คุณเข้าใจสิ่งที่มาร์กอสพูดไหม?” เขาถามดิฉัน “มันเป็นคำพูดที่แรงมาก เขาไม่เคยพูดอะไรแบบนั้นมาหลายปีแล้ว” 

เลเดสมา อาร์รอนเต หมายถึงคำแถลงที่มาร์กอสกล่าวในคืนก่อนหน้านั้น (วันอาทิตย์ที่ 16 ธันวาคม—ผู้แปล) ที่การประชุมนอกเมืองซานคริสโตบัล คำแถลงมีชื่อว่า ‘ความรู้สึกสีแดง: ปฏิทินและภูมิศาสตร์ของสงคราม’ ด้วยความเป็นมาร์กอส คำแถลงจึงเหมือนบทกวีและสงวนถ้อยคำเล็กน้อย แต่เมื่อกระทบโสตประสาทของเลเดสมา อาร์รอนเต คำแถลงนั้นคือสัญญาณเตือนรหัสสีแดงนั่นเอง (สัญญาณเตือนภัยสงครามของซาปาติสตา—ผู้แปล) “พวกเราที่เคยผ่านสมรภูมิมาแล้ว ย่อมรู้จักสำเหนียกร่องรอยเมื่อมีการเตรียมพลและสงครามใกล้มาถึง” มาร์กอสกล่าว “มีสัญญานแห่งสงครามลอยเด่นที่ขอบฟ้า สงครามก็เฉกเช่นความกลัว มันมีกลิ่นไออย่างหนึ่ง และตอนนี้เรากำลังสูดได้กลิ่นคาวฉุนในดินแดนของเรา” 

การประเมินสถานการณ์ของมาร์กอสยืนยันสิ่งที่เลเดสมา อาร์รอนเตและเพื่อนนักวิจัยแห่ง ‘ศูนย์วิเคราะห์การเมืองและค้นคว้าวิจัยด้านสังคมและเศรษฐกิจ’ กำลังเกาะติดด้วยแผนที่และแผนภูมิ ในฐานทัพถาวรทั้ง 56 แห่งที่รัฐบาลเม็กซิกันวางกำลังไว้ในดินแดนชาวพื้นเมืองในรัฐเชียปัส มีความเคลื่อนไหวเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด มีการปรับปรุงอาวุธยุทโธปกรณ์ขนานใหญ่และเคลื่อนย้ายกองพลชุดใหม่เข้าไป รวมทั้งกองกำลังหน่วยรบพิเศษด้วย

ทั้งหมดนี้คือสัญญาณบอกถึงความตึงเครียดที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว เนื่องจากซาปาติสตากลายเป็นสัญลักษณ์ระดับโลกของการต่อต้านขัดขืนรูปแบบใหม่ เราจึงมักลืมไปว่า สงครามในเชียปัสไม่เคยยุติลงจริงๆ มาร์กอสนั้น แม้จะปิดบังตัวตนที่แท้จริง แต่เขาก็แสดงบทบาทท้าทายอย่างเปิดเผยในการเมืองของเม็กซิโก โดยเฉพาะในช่วงการแข่งขันชิงตำแหน่งประธานาธิบดีอย่างดุเดือดเมื่อ ค.ศ.2006 แทนที่จะสนับสนุนผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีสายซ้ายกลาง อันเดรส มานูเอล โลเปซ โอบราดอร์ เขากลับนำขบวน ‘การรณรงค์ทางเลือกอื่น’ คู่ขนานกับการเลือกตั้งแทน โดยเรียกร้องให้หันมาสนใจประเด็นปัญหาที่ผู้สมัครทั้งหลายละเลย 

ในช่วงนั้น บทบาทของมาร์กอสในฐานะนายทหารของกองทัพปลดปล่อยแห่งชาติซาปาติสตา (EZLN) ดูเหมือนเลือนหายไปเป็นเพียงฉากหลัง มาร์กอสสวมบทเป็น ‘ผู้แทนหมายเลขศูนย์’ ซึ่งหมายถึงการต่อต้านผู้สมัครชิงตำแหน่งทั้งหลาย ในคืนวันประชุม มาร์กอสประกาศว่า การประชุมนี้จะเป็นการปรากฏตัวครั้งสุดท้ายสำหรับการรณรงค์ครั้งนี้และเขาจะไม่ปรากฏตัวไปอีกระยะหนึ่ง

“อย่าลืมว่า EZLN คือกองทัพ” เขาเตือนใจผู้ฟัง และย้ำว่าเขาคือ “นายทหารเสนาธิการ” คนหนึ่งของกองทัพนี้ EZLN กำลังเผชิญหน้ากับภัยคุกคามร้ายแรงครั้งใหม่ ภัยคุกคามที่ทะลวงเข้าไปถึงหัวใจการต่อสู้ของซาปาติสตา ระหว่างการลุกฮือขึ้นก่อกบฏเมื่อ ค.ศ.1994 EZLN อ้างสิทธิเหนือที่ดินผืนใหญ่และยึดมาเป็นกรรมสิทธิ์รวมหมู่ นี่คือชัยชนะที่เป็นรูปธรรมที่สุดของ EZLN 

ในข้อตกลงซานอันเดรสเมื่อ ค.ศ.1996 มีการรับรองสิทธิเหนือดินแดนแห่งนี้ ทว่ารัฐบาลเม็กซิกันกลับคำไม่ยอมลงนามในสัตยาบันรับรองข้อตกลง หลังจากไม่สามารถทำให้มีการรับรองสิทธิตามกฎหมาย ซาปาติสตาตัดสินใจมุ่งหน้าทำให้สิทธินี้กลายเป็นความจริงขึ้นมาบนผืนดิน พวกเขาก่อตั้งรัฐบาลของตัวเอง หรือที่เรียกว่า ‘สภาการปกครองที่ดี’ และเริ่มสร้างโรงเรียนและสถานพยาบาลของตนเอง ยิ่งซาปาติสตาขยายบทบาทกลายเป็นรัฐบาลโดยพฤตินัยในพื้นที่กว้างใหญ่ของรัฐเชียปัส รัฐบาลกลางและส่วนปกครองท้องถิ่นในมลรัฐของเม็กซิโกก็ยิ่งตั้งใจหาทางบ่อนทำลายซาปาติสตามากขึ้น 

‘ตอนนี้’ เลเดสมา อาร์รอนเตกล่าว “รัฐบาลมีวิธีแล้ว” วิธีการก็คือ ใช้ความต้องการได้ที่ดินซึ่งฝังลึกในหมู่เกษตรกรในรัฐเชียปัสเป็นอาวุธต่อกรกับซาปาติสตา ศูนย์วิจัยของเลเดสมา อาร์รอนเตเก็บรวบรวมหลักฐานถึงวิธีการต่างๆ เอาไว้ เฉพาะในพื้นที่เขตเดียว รัฐบาลทุ่มเงินถึงราว 16 ล้านดอลลาร์เพื่อเวนคืนที่ดิน จากนั้นก็นำมาแจกให้แก่สมาชิกของครอบครัวจำนวนมากที่มีเส้นสายกับพรรคปฏิวัติสถาบัน (PRI) ซึ่งขึ้นชื่อในเรื่องการคอร์รัปชั่นอยู่แล้ว ทั้งๆ ที่ที่ดินเหล่านี้ส่วนใหญ่อยู่ในความครอบครองของครอบครัวชาวซาปาติสตา ที่เลวร้ายที่สุดก็คือ ‘เจ้าของ’ ที่ดินรายใหม่ส่วนใหญ่มีสายสัมพันธ์กับกลุ่มกองกำลังกึ่งทหารที่ใช้อำนาจเยี่ยงอันธพาล ซึ่งพยายามขับไล่ซาปาติสตาออกไปจากที่ดินที่มีการออกเอกสารใหม่ 

นับตั้งแต่เดือนกันยายนเป็นต้นมา เกิดความรุนแรงขยายวงกว้างอย่างเห็นได้ชัด มีทั้งการข่มขู่โดยยิงปืนขึ้นฟ้า รุมทำร้ายทุบตีอย่างป่าเถื่อน และมีรายงานว่าครอบครัวชาวซาปาติสตาจำนวนมากถูกขู่ฆ่า ข่มขืนและหั่นเป็นชิ้นๆ อีกไม่นาน กองทหารในค่ายก็จะมีข้ออ้างให้เข้าไปฟื้นฟู ‘สันติภาพ’ ระหว่างกลุ่มชาวพื้นเมืองที่ทะเลาะวิวาทกันเอง ตลอดหลายเดือนที่ผ่านมา ซาปาติสตาพยายามสงบนิ่งต่อความรุนแรงและเปิดโปงการยั่วยุต่างๆ นานา แต่เพราะการเลือกไม่ยอมหนุนหลังโลเปซ โอบราดอร์ในการเลือกตั้งเมื่อ ค.ศ. 2006 ทำให้ขบวนการสร้างศัตรูที่ทรงอำนาจขึ้นมา และดังที่มาร์กอสกล่าวว่า เดี๋ยวนี้ เสียงเรียกขอความช่วยเหลือของพวกเขาพบแต่ความเงียบงัน 

ครบรอบ 10 ปีพอดี เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม ค.ศ. 1997 ปฏิบัติการซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในการต่อต้านซาปาติสตา กองกำลังกึ่งทหารกลุ่มหนึ่งเปิดฉากยิงใส่โบสถ์เล็กๆ ในหมู่บ้านอัคเตอัล สังหารชาวพื้นเมืองไปถึง 45 คน ในจำนวนนี้มีเด็กและวัยรุ่นเสียชีวิต 16 คน บางศพถูกสับด้วยมีดมาเชตี ตำรวจของมลรัฐได้ยินเสียงปืน แต่ไม่ทำอะไรเลย ในช่วงหลายสัปดาห์มานี้ หนังสือพิมพ์ในเม็กซิโกตีพิมพ์บทความจำนวนมากรำลึกถึงวาระครบรอบสิบปีของการสังหารหมู่ แต่ในรัฐเชียปัส ประชาชนจำนวนมากบอกว่า สถานการณ์ในวันนี้ให้ความรู้สึกคุ้นเคยอย่างน่าขนลุก ทั้งกองกำลังกึ่งทหาร ความตึงเครียดที่ทวีขึ้น ความเคลื่อนไหวลับๆ ล่อๆ ของกองทัพ การถูกโดดเดี่ยวอีกครั้งจากส่วนอื่นๆ ของประเทศ พวกเขาส่งความวิงวอนขอร้องมาสู่ผู้คนที่เคยสนับสนุนพวกเขาในอดีต

โปรดอย่ามองแต่อดีต โปรดมองไปข้างหน้า และช่วยป้องกันการสังหารหมู่อัคเตอัลครั้งใหม่ก่อนที่มันจะเกิดขึ้นด้วยเถิด 

……………………………………………… 

นาโอมี ไคลน์ เจ้าของผลงาน No Logo อันลือลั่น มีเว็บไซท์อยู่ที่ naomiklein.org 

ศิลปากร

พักนี้ Archaeo 45 ไม่ค่อยมีความเคลื่อนไหวไปนาน บังเอิญว่าเหนื่อยๆ เนือยๆจากอะไรหลายๆอย่างในช่วงยามนี้ แต่จะพยายามสร้างความคึกคักดังแต่ก่อน วันที่ 15 กันยายน ของทุกปีเป็นวันอาจารย์ศิลป์ หรือวัน ‘ศิลป์ พีระศรี’ ผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยศิลปากร ผมได้แวะเข้าไปเยี่ยมเยียนในเว็บไซต์โบราณคดีรุ่นที่ 43 www.thaiarchaeology.com เห็นกระทู้เรื่อง ‘ศิลปากร’ อ่านดูแล้วสนุกดี จึงขอดึงมาเผยแพร่ต่อในโอกาสวันอาจารย์ศิลป์ประจำปี 2550 ที่จะวนครบรอบมาถึงในอีกไม่กี่วันข้างหน้านี้ 

โพสต์โดย ceoofpca

นี่ก็ใกล้วันอาจารย์ศิลป์ แล้วปีนี้ เป็นวันเสาร์ ที่ 15 กันยายน 2550พอดีเห็น เมลล์นี้เลยเอามาฝากกัน มหาวิทยาลัยศิลปากรเป็นมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงทางด้านศิลปะมาอย่างยาวนาน >น้องใหม่ของศิลปากรควรจารู้ว่า>

1. ตรามหาลัย คือ พระพิฆเณศวร ทั้งกระดุม เข็ม หัวเข็มขัด หัวติ้ง

2. สีประจำมหาลัย คือ สีเขียวเวอร์ริเดียน เป็นสีของน้ำทะเลที่ลึกมากๆ

3. ดอกไม้ประจำมหาลัย คือ ดอกแก้ว สามารถพบเห็นได้ที่สวนแก้ว กลางวังท่าพระ

4. เพลงประจำมหาลัย เป็นเพลงภาษาอิตาเลียน ชื่อว่า ซานต้า ลูเชีย

5. คณะแรกของมหาลัย+ฝั่งวังท่าพระ คือ คณะจิตรกรรม ประติมากรรมและภาพพิมพ์

6. คณะแรกของฝั่งทับแก้ว คือ อักษรศาสตร์

7. คณะโบราณคดี เป็นคณะเดียวในประเทศไทย ที่เปิดสอนที่นี้เพียงที่เดียว

8. โรงอาหารยูเนี่ยน คือ โรงอาหารกลางประจำมหาลัย ที่ท่าพระแม่ค้าอยู่มาตั้งแต่เป็นพี่ จนปัจจุบันเป็นป้ากันทั้งหมดแล้ว (แนะนำให้กรมศิลป์มาจดทะเบียน)

9. ชั้นบนของโรงอาหารยูเนี่ยน คือ ที่ตั้งของสโมสรนักศึกษาประจำมหาลัย

10. เพชรช้อป คือโรงอาหารอีกแห่งที่ทับแก้ว เป็นที่ยอดฮิตในยามกลางวันเมื่อไม่มีที่ไปไหนจริง

11. อาร์ต อเวนิว ก้อมีอาหารอร่อย แต่รอนานโคตรๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ  อยากกินต้องไม่มีเรียนบ่ายถึงจาเหมาะที่สุด

12. 7/11 กลางมหาลัย เปิดแอร์เย็นมาก  เดินเข้าไปซื้อของแป็ปเดียวออกมาแว่นฝ้าเลย

13. อยากกินผลไม้ ต้องเจ๊ตุ่ม ยูเนี่ยน

14. เด็กคณะวาดรูป เรียกเพชรช้อปว่า ลานนม

15. ลานนม มาจากการที่ตั้งอยู่ใกล้ด้านหลังของหอหญิง (หอ 4 ) นั่งกินข้าวไป แหงนไป อ้าวเดินออกมาตากเสื้อใน เกงในซะงั้น 16. เพชรช้อปใหม่ เย็นสบายกว่าอันเก่า แต่นั่งกินข้าวที่นี้ไม่เห็นตุ๊ดตู่เลย

17. ตุ๊ดตู่ คือชื่อเล่นที่สุภาพของตัวเงินตัวทอง  ที่คุณสามารถพบเห็นได้อย่างชุกชุมที่ทับแก้ว เพราะมีบ่อน้ำขนาดใหญ่มากๆกลางมหาลัย

18. ลานทรงพลของคณะอักษรศาสตร์ เดิมคือ ลานประหารในสมัยโบราณ

19. รับน้องชายของอักษร รับกันที่ลานทรงพลตอนกลางคืน

20. เอ4 คือ ชื่อโรงละครใหม่ของอักษร แต่ตั้งอยู่ใกล้ศึกษามากกว่า

21. โรงละครทรงพล คือโรงละครที่ศักดิ์สิทธิ์ของเด็กละครทุกคน

22. อารยธรรมไทย คือ วิชาที่เดกอักษรติดเอฟเยอะมากที่สุด ต่อรุ่นตกประมาณ100-200คน จากจำนวนเด็กทั้งหมดในรุ่นที่มีประมาณไม่เกิน 800 คน

23. แดนสนธยา คือ ชื่อเรียกตึกคณะวาดรูปทั้ง 3 ที่อยู่หลังม. ได้แก่ จิตรกรรม มัณฑศิลป์ และสถาปัตยกรรม

24. ห้องอาหารใต้ตึกศิลป์ 1 ขายข้าวถูก ให้เยอะมากเหมือนกรรมกรกิน (เดกวาดรูปกินโคตรจุ)

25. สาวฮอตของท่าพระ คือ เด็กโบราณ ที่ทับแก้วแน่นอน คือเด็กอักษร

26. ชนช้าง คือการเชียร์โต้ของคณะต่างๆ

27. อักษร มีชนช้างกับคณะฮอตของมหาลัย คือ จิตรกรรม ดุริยางค์ มัณฑศิลป์ (ในยามที่เค้าว่าง)

28. มัณฑศิลป์มันยาวไป ใครๆก้อเรียกว่า เด็กเด็ค

29. เด็กจิตรกรรม เป็นหลีดทุกคน ชุดหลีดอลังการมี่สุดด้วยงบประมาณอันน้อยนิดจนไม่น่าเชื่อ

30. เด็กจิตรกรรมปี1 ทรงผม การแต่งกาย อาจคล้ายเด็กช่างกล+เด็กนักเรียนเตรียมทหาร

31. ลิฟท์ที่โบราณมีขนาดเล็กมาก ยืนกัน 3 คนก้อเต็มแล้ว

32. แถมด้วยบันได เดินสวนกันไหล่ก้อชนกัน

33. ศิลปากรวังท่าพระ เป็นมหาลัยที่มีเนื้อที่เล็กจนไม่น่าเชื่อว่ามีคณะอยู่ถึง 4 คณะ คือ โบราณ จิตรกรรม เด็ค และถาปัด

34. หอสมุดที่วังท่าพระ อยู่ชั้นใต้ดิน

35. ที่ทับแก้ว การจราจรวุ่นวายมากทั้งจักรยาน รถป็อป มอไซค์ และรถเก๋งที่วุ่นวายสุดๆ ต่างคนต่างขับมีปัญญาก้อหลบกันเอง

36. เปิดเทอมวันแรก รุ่นพี่ขับรถหลบรุ่นน้อง หลบไม่พ้นชนก้อเคยมาแล้ว

37. ซ.ลิตเติ้ลพาย คือซ.ที่มีหออยู่มากที่สุดในย่านหน้า ม. คือ นิยมไทย/ลิ้มฮกไถ่/ชยาทิพย์แมนชั่น/เวศฒ์วรุฒ/วีเจ/ลีลาเพลส/ริชแมนชั่น/อินไวท์/อินดี้/สนามจันทร์แมนชั่น ฯลฯ

38. หลังม.มีทางรถไฟ+กลิ่นขี้หมูเล็กน้อย

39. เด็กเด็ค คืออะไรที่สาวๆใฝ่ฝันหา ทั้งใน+นอกมหาลัย เอกที่เด่นดังคือ นิเทศน์ศิลป์ อินทีเรีย ประยุกต์ศิลป์ เซรามิก อะไรยังงี้

40. ถาปัด เวลารับน้องจะมีการแสดงที่แตกต่าง ใช้กลองที่ไม่เหมือนใคร +ไม่เคยมีใครฟังเพลงของเค้ารู้เรื่อง

41. หลีดอักษร อะไรที่ทุกคนอยากดู

42. ผู้หญิงดุริยางค์ ใส่พลีตยาวคลุมตาตุ่มแทบทุกคน

43. หอนอก หอใน บางทีราคาเท่ากันเลย

44. เทวาลัยคเณศ ในพระราชวังสนามจันทร์ มองผ่านไปเห็นยอดองค์พระปฐมเจดีย์ที่สวยงาม

45. ร้านส้มตำพี่ยิ้มที่ เอ 2 อร่อยทุกอย่าง ยกเว้น ส้มตำ

46. ในช่วงเวลาใกล้สอบ ที่นั่งหอสมุดที่เคยรกร้างจะถูกจับจองจนเต็มตั่งแต่ตอนที่หอสมุดเปิด

47. ศิลปากรนิยม มีเพียงเด็กจิตรกรรม+เด็กอักษรร้องเท่านั้น

48. ห้องแล็ปชั้น 2 ของตึก 50 ปีคณะอักษรศาสตร์ เคยมีคนผูกคอตายกับขื่อทีวีเมื่อ 2 ปีที่แล้ว

49. อักษรมีศาลคณะที่ศักดิ์สิทธิ์ เดิมเป็นเพียงคณะเดียวที่มีศาล

50.เด็กแต่ละคณะมีบุคลิกที่แตกต่างกันสุดๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ>

51. รับน้องรวม กีฬาเฟรชชี่ คือ เทสกาลหาคู่ของเด็กทุกคน

52. งานลอยกระทงของมหาลัย ใครพาแฟนมาลอยที่สระแก้ว—เลิกกัน พาคนที่แอบชอบมาลอย————–เป็นแฟนกัน แต่เห็นทีไร แอบชอบใครก้อเขยิบเข้าไปลอยใกล้ๆทุกที แต่ก้อยังไม่ได้เป็นแฟนกัน

53. งานกิฟต์ คืองานขายของทำมือจากเด็กเด็ค ชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วสารทิศ ใครต่อใครก้อพากันมาเดิน(อย่าหลงคิดว่าของถูกนะคะ บางอย่างก้อแพงจัง (ลดราคาบ้างดิ)

54. ศิลปากรมีทั้งหมด 4 ฝั่ง คือ วังท่าพระ (จิตรกรรม ถาปัด โบราณ เด็ค) ตลิ่งชัน (ดุริยางค์ มัลติ วาแตล) ทับแก้ว หรือพระราชวังสนามจันทร์ (อักษร >ศึกษา วิทยา วิดวะ เภสัช คณะวาดรูปในบางปี โรงเรียนสาธิต)  เพชรบุรี ( ไอซีที สัตสาด การจัดการ)

55. ผู้ก่อตั้งมหาลัย คือ ศาสตราจาร์ยศิลป์ พีระศรี ชาวอิตาเลียน

56. เพศที่สามสามารถแต่งกายด้วยชุดนักศึกษาหญิงได้ ทั้งมาเรียนและมาสอบ

57. ตึกกะทะ อาคารหอประชุมที่ดูยังงัยก้อม่ายเหมือนกะทะ

58. เรียนตึกกะทะทีไร ถ้าไม่เช็กชื่ออย่าหวังว่าจะโผล่ไป

59. สโนไวท์ คือ ร้านอาหารที่มีความนิยมมากที่ทับแก้ว เด็กที่นั่นทุกคนต้องเคยไปกิน

60. ข้าวต้มหลังมอ ร้านข้าวต้มสุดคลาสสิก(อีกนัยคือโบราณมากๆ) ถูก อร่อย อิ่มมาก (หลังจากกินเสร็จใหม่ๆเท่านั้น)

61. จั๊กกี้ คือน้องจักรยาน

62. จันทร์พาเลส หอรวมที่หรูสุดในแถบนั่นแล้วมั้ง

63. สปอร์ตคอมเพล็กซ์ ชื่อดูหรูความจริงคือ ลากกว้างขนาดใหญ่ที่มีแป้นบาสอยู่ 2 อัน เอาไว้ประดับสนามเวลาเตะบอล ไม่มีงานจริงๆเด็กส่วนใหญ่ไม่เคยเฉียดกรายไป

64. ตึกคณะสัตสาด เค้าว่ากันว่าสร้างผิดหลักฮ้วงจุ้ยอย่างแรง เด็กเรียกร้องให้หาอะไรมาเสริมดวงคณะด่วน

65. ที่เพชรบุรีไม่มีหอนอก

66. ยังไม่พอ 7/11ก้อไม่มี  มีแค่ร้านขายของผู้ยึดครองกลุ่มเป้าหมายทั้งมหาลัยเพียงร้านเดียว

67. ข่าวดี เทอมนี้หอที่นั่น อยู่ 5 คน

68. SMA หรือ สมา คือการประกวดวงดนตรีภายใน

69. สมามันทุกปีมีกี่วันคนดูแน่นตลอด ทั้งๆเป็นช่วงใกล้สอบมากๆ

70. อกทก. ย่อมาจาก องค์การกระเทยทับแก้ว กระเทยทุกคนเป็นเมมเบอร์ฟรีตลอดชีพ จบไปก้อยังมีคนคิดถึงอยู่ตลอด

71. ยามกลางวันแทบจะไม่เคยเห็นพวกเด็กที่เรียนวาดรูป พระอาทิตย์ตกดินหรือเลยไปยันใกล้เช้านั่นแหละ คึกคักออกมาเผยโฉมกันเต็มไปหมด

72. ปีนี้มหาลัยครบรอบ 65 ปี

73. เด็กศิลปากร ไม่ได้เป็นเด็กแนวทุกคนนะคะ อย่าเหมารวม

74. ตลาดนัด — ที่สังสรรค์+ช้อปปิ้งของเด็กทับแก้วทุกวันพุธ  ขาดเธอไปเด็กที่นี่คงแย่

75. ศิลปะยืนยาว ชีวิตสั้น คือคำขวัญที่อยู่ในใจของเด็กศิลปากรทุกคน

76. หากสนใจในศิลปากร อยากสัมผัสบรรยากาศที่ชิวกันทั้งมหาลัย ก้อมาเยี่ยมเยียนได้นะคะ หรือหากสนใจข้อมูลข่าวสารต่างๆของมหาลัยก้อ www.su.ac.th หรือเรื่องราวของคณะต่างก้อต้องwww.smo.su.ac.th ขอบคุณทุกเม้นท์นะคะ ยินดี ต้อนรับน้องใหม่ทุกคนคะ

77. ซ.เถิดเทิง คือชอยที่มีบ้านเช้าของเด็กเด็คอยู่เยอะมากๆๆๆๆๆๆๆๆ ว่ากันว่าหลงเข้าไปแล้วคุณจะติด

78. เต้นท์เขียว คือแหล่งรวมร้านอาหารยามเย็นไปจนดึกดื่น

79. ถามเด็กทับแก้วรุ่นก่อนดู ใครไม่รู้จักร้านสถานี หรือร้านสบายในปัจจุบันบ้าง ร้อยละ 90 ต้องเคยไปเมาอยู่ที่นี่แน่นอน

80. ตลาดนัดเวลล์ มีวันเดียวกับตลาดนัดในม. ไปมันทุกอาทิตย์ทั้งที่ยังม่ายรุว่าจะซื้ออะไรดี

81. ร้อยทั้งร้อยของเด็กศิลปากรต้องเคยอุดหนุนตุ๊กตาหมี หรือสร้อยสลักชื่อของพี่เด๋อ กะเจ๊ป๋อม เจ้าประจำในตลาดนัด มีงานกี่งานคู่นี้ออกร้าน+ขายดีตลอด

82. ใหญ่สุกี้กะทะร้อน ทำไมที่อาร์ตให้น้อยกว่าตรงเต้นท์เขียว แถมรอนานกว่ามากๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ

83. คลีนิคหมอประทีป ที่อยู่ตรงประตูฝั่งสาธิต ต้องมีสักครั้งที่คุณหลงเข้าไปหายามเจ็บไข้ได้ป่วย

84. งานคืนหนึ่งหนังไทย มักมีแบบเงียบๆๆๆๆๆๆๆ ไร้การโปรโมต คืนนี้ฉายหนังอะไรต้องไปถามเด็กหอในเอา แถมตารางการฉายก้อไม่แน่นอนขึ้นๆลงๆเป็น

. เพลย์กราวนด์ คือวงดนตรีที่มาเล่นในงานรับน้องรวมบ่อยมากในรอบ 5 ปีที่ผ่านมา เล่นมา 3 ปีแล้วงิ

86. สะพานสระแก้ว คือจุดชมวิวยามเย็น ที่นั่งจีบกันของคู่รักข้าวใหม่ปลามัน

87. หากมองเลยไปสักนิด คุณจะเห็นวงขี้เหล้ามาคอยเล่นดนตรีขับกล่อมบรรเลงเพลงให้เข้ากับการจีบกันของคุณ

88. ศาลา 8 เหลี่ยม ที่สิงสถิตของใครต่อใคร เอาไว้แซวสาววันที่มีตลาดนัดก้อเข้าที กินข้าวกลางวันก้อเหมาะบางครั้งแอบยามมากินเหล้าก้อได้ใจ(แต่แมร่งโคตรมืดเลย ก้อไม่มีไฟสักดวง) 

89. หากผ่านคณะอักษรตอนกลางคืน แล้วได้ยินเสียงร้อง อ้า อ้า >อ้าๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ ดังขึ้นมา อย่าตกใจไป เค้ากำลังโปรเจคเสียงเพื่อซ้อมละครกันอยู่

90. จักรยานหาย อย่าตกใจ ลองไปเดินหาแถวแดนสนธยาดิ อาจพบเป้าหมายของคุณ

91. พวกเด็กวาดรูปไม่ได้ขโมย แค่ยืมไปขี่แล้วว่าจะเอาไปคืน แต่จำไม่ได้ว่าเอามาจากที่ไหนก้อเลยรอให้เจ้าของมาตามเอง

92. ศาลาขาว ริมน้ำ ในตอนกลางคืน เห็นคนเป็นคู่ จูฮุกกรู อย่าเข้าไปขัดหละ

93. เด็กหลายคนที่นี้อาจเคยโดนคำถามแบบนี้ ” เรียนที่ไหนเหรอจะ” เพิ่ลแม่ถาม” ศิลปากรคะ” “เก่งจังสอบวาดรูปติดที่นี่เลยเหรอ ไปแอบฝึกมาตอนไหนละลูก” “+-+” งงไปเลย

94. ร้านข้าวที่องค์พระไม่ได้อร่อยทุกร้านเสมอไป

95. ที่ตั้งของศิลปากรเพชรบุรี ที่อยู่ตามไปรษณีย์ อ.หัวหิน ที่อยู่ตามลักษณะทางภูมิศาสตร์ที่เป็นจริง —เลยมอนิดหน่อยก้อออกประจวบแล้วดิ

96. ศิลปากรสอนให้ใช้ชีวิตอย่างคุ้มค่า และรอบด้าน หากเรียนที่นี้แล้วมุ่งหวังแต่กระดาษที่เรียกว่า ใบปริญญาเพียงแผ่นเดียว เชิญร้านถ่ายเอกสารเลยคะ

97. สุนัขจรจัดหน้า 7/11 ดุมาก วันไหนอารมณ์ดีก้อดีดี๊สงบนิ่ง วันไหนอารมณ์เสีย เห่าซะแม่รงอยู่นั่น ใครมองก้อวิ่งไล่เค้าซะอย่างงั้น

98. หลายฝ่ายมีความเห็นตรงกันว่า บัตรผ่านประตูเข้าออกที่ทับแก้วนั้น เสียเวลา ทำให้รถติดมากขึ้น ข้อดีมีข้อเดียวคือ ป้องกันรถหาย

99. หน้ามอ ที่ทับแก้วเกิดอุบัตเหตุบ่อยมาก

100.มาเรียนที่นี้กันเยอะๆๆๆๆๆๆๆๆนะคะ เด็กศิลปากรก้อช่วยกันเม้นท์ด้วยนะ  อ่านแล้วก็ได้บรรยากาศ ศิลปากร ดีหวังว่าเพื่อนๆพี่ๆๆ น้องคงมาร่วมงาน กันคับคั่ง เพราะเป็นวันเสาร์

แล้วเจอกันนะจ๊ะ

 อัพเดทล่าสุด…คณะโบราณทำลิฟท์ใหม่แล้ว (ความแคบเท่าเดิม)ขุนพลน้อย

หวงเฟยหง

 

คงปฏิเสธได้ยากว่าในยุค 90 เป็นยุคทองของภาพยนตร์จีนไม่ว่าจะกำลังภายนอก ภายในหรือชีวิตรันทน จนตัวละครหลายตัวกลายมาเป็นส่วนหนึ่งและโลดแล่นอยู่ในความทรงจำของคนที่เติบโตมาในยุคนั้น

 ‘หวงเฟยหง’ เป็นผู้หนึ่งที่กลับมาปรากฏตัวในยุคนี้ ภายใต้การนำกลับมาสร้างใหม่อีกครั้งผ่านฝีมือการกำกับอย่างสุดอลังการ ณ เวลานั้นโดย ‘ฉีเคอะ’ ที่เลือกดาราแสดงนำอย่าง ‘หลี่เหลียนเจี๋ย’ หรือ ‘เจ็ทลี’ ซึ่งยังหนุ่มแน่น แคล่วคล่องและมีพื้นฐานทางกังฟู (ทราบมาว่าเป็นศิษย์ฆราวาสวัดเส้าหลินด้วย)  มาแสดงอย่างสมบทบาทจนไม่อาจปฏิสธใบหน้าของ ‘หวงเฟยหง’ ในจินตนาการว่าเป็นใบหน้าเดียวกับ ‘หลี่เหลียนเจี๋ย’  

‘หวงเฟยหง’ ผู้นี้จึงครองใจผู้คนยุคนั้นไปได้ไม่ยากนัก 

ผมเป็นคนหนึ่งที่เติบโตมากับยุค 90  และหนังในยุคนั้นแบบพอจะรู้ความและสนุกกับมันได้ นาม หวงเฟยหง ปึงซีเง็ก อุ้ยเสี่ยวป้อ หรือใครอีกหลายๆคนที่ล้วนผ่านตามาไม่รู้กี่ครั้งจึงยังประทับใจในบทบาทมาถึงปัจจุบัน นอกจากนี้ ความรู้ที่มีพอเลาๆคือบุคคลเหล่านี้ล้วนมีตัวตนจริงในประวัติศาตร์จีน ภาพยนต์เหล่านี้จึงยิ่งสร้างความรู้สึกดีและงดงามมากยิ่งขึ้น ดังนั้น ทันทีที่เว็บไซต์ผู้จัดการ ได้นำ ประวัติของ ‘หวงเฟยหง’ ตัวจริงมาเปิด จึงไม่รีรอที่จะขอลอกมาแปะเผยแพร่ไว้ต่อสำหรับคอภาพยนต์จีนยุค 90 ที่ Archaeo 45 แห่งนี้ 

ที่มา : นรา เรื่อง ผู้จัดการออนไลน์ เผยแพร่ 18 มิ.ย. 50 

ในบรรดาวีรบุรุษที่มีตัวตนอยู่จริงของจีน หวงเฟยหง (หรือ “หว่องเฟห่ง” ในสำเนียงกวางตุ้ง) น่าจะเป็นคนที่มีชื่อเสียงโด่งดังแพร่หลายมากสุด พร้อม ๆ กับเป็นบุคคลที่มีข้อมูลคลุมเครือสับสน เนื่องจากได้รับการเล่าลือแต่งเติมจนพิศดารพันลึก ขณะที่หลักฐานอันแน่ชัด กลับมีอยู่ไม่มากนัก      

 หวงเฟยหงมีชื่อเดิมว่า หว่องเส็กเฉิ่ง (ไม่ทราบชื่อนี้ในสำเนียงจีนกลาง) แหล่งข้อมูลส่วนใหญ่ระบุว่า เกิดเมื่อวัน 9 เดือน 7 ปีที่ 25 ในรัชสมัยจักรพรรดิเต้ากวงแห่งราชวงศ์ชิง (ตรงกับปี 1847)       อย่างไรก็ตาม บางข้อมูลก็บอกเล่าผิดแผกออกไป และลงความเห็นว่า หวงเฟยหงเกิดเมื่อปีที่ 6ในรัชสมัยจักรพรรดิเซียนเฟิง (ตรงกับปี 1856) ทว่าวันและเดือนเกิดนั้นตรงกัน

หวงเฟยหงเกิดที่หมู่บ้าน หลูเจ้า ใกล้ภูเขาสีเฉียว เมืองฝอซาน มณฑลกวางตุ้ง เป็นบุตรของหวงจี้อิง (หว่องไค่อิง) ซึ่งเป็นครูมวยผู้มีชื่อเสียงโด่งดัง และเป็นหนึ่งในสมาชิกของกลุ่ม “10 พยัคฆ์กวางตุ้ง” อันโด่งดัง (เรื่องราวของบรรดาวีรบุรุษกลุ่มนี้ ได้รับการนำมาสร้างเป็นหนังบ่อยครั้งเช่นกัน)

แม้ว่าหวงเฟยหงจะเป็นทายาทวีรบุรุษ แต่ในขั้นเริ่มต้น หวงจี้อิงกลับไม่ยอมถ่ายทอดวิชาฝีมือให้แก่บุตรชาย (ไม่มีเหตุผลที่แน่ชัด แต่ในหนังปี 1976 เรื่อง Challenge of the Masters หรือ “จอมเพชฌฆาตเจ้าสิงโต” ผลงานกำกับของหลิวเจียเหลียง ซึ่งถ่ายทอดชีวประวัติของหวงเฟยหงในช่วงวัยนี้ ได้ให้คำอธิบายเอาไว้ว่า พ่อของหวงเฟยหงไม่อยากให้ลูกร่ำเรียนวิทยายุทธ เนื่องจากเกรงว่าจะนำไปใช้ในทางไม่ถูกควร ทะเลาะวิวาทต่อยตีกับผู้อื่น) ทว่าเมื่อไม่อาจขัดขืนความตั้งใจมุ่งมั่นอันแรงกล้า หวงเฟยหงจึงได้รับอนุญาตให้ฝึกฝีมือกับลู่อาไค (ลกอาฉอย) ซึ่งเป็นอาจารย์ของหวงจี้อิง (แปลง่าย ๆ ก็คือ สองพ่อลูกตระกูลหวง มีอาจารย์คนเดียวกัน)

เหตุการณ์ช่วงนี้เป็นประวัติศาสตร์หน้าสำคัญของวิชาฝีมือในแขนงที่เรียกกันว่า “หงฉวน” (หงก่า) ซึ่งคิดค้นบัญญัติขึ้นโดยวีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่หงซีกวน มีกระบวนท่าอันเลื่องชื่อคือ “หมัดพยัคฆ์-กระเรียน”       ลู่อาไคเป็นเพื่อนศิษย์ร่วมสำนักเส้าหลินฝ่ายใต้ร่วมกับหงซีกวน และสืบทอดรับช่วงวิชาฝีมือดังกล่าว กระทั่งส่งผ่านมาถึงหวงเฟยหง       กล่าวกันว่า เมื่อถึงรุ่นของหวงเฟยหง วิชาฝีมือเหล่านี้ได้รับการพัฒนาจนกระทั่งสมบูรณ์ลงตัว และเป็นจุดเริ่มต้นของการแพร่ขยาย กระทั่ง “หงฉวน” ได้รับความนิยมต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

นอกจากกราบกรานลู่อาไคเป็นอาจารย์แล้ว ในวัยเยาว์หวงเฟยหงยังได้ร่ำเรียนวิชา “หงฉวน” เพิ่มเติมจากหล่ำฟกซิง (ไม่ทราบชื่อจีนกลาง) จากนั้นก็ได้รับการสั่งสอนเพิ่มเติมจากหวงจี้อิงผู้เป็นบิดา       ในวัยเด็กครอบครัวของหวงเฟยหงมีฐานะยากจน ต้องตระเวนรอนแรมไปเปิดทำการแสดงวิชาฝีมือและขายยาตามท้องถนน       โดยสรุปแล้ว ช่วงวัยเยาว์และวัยหนุ่มของหวงเฟยหง เป็นระยะเวลาของการฝึกฝนวิชาฝีมือต่อสู้ป้องกันตัว และการรับมรดกสืบทอดวิชาแพทย์จากบิดา ซึ่งเป็นหมอแผนโบราณที่ได้รับการยกย่องนับถือ

กระนั้นก็มีวีรกรรม 2 เหตุการณ์ ซึ่งได้รับการยืนยันว่าเป็นเรื่องจริง       เหตุการณ์แรกเกิดขึ้นเมื่อหวงเฟยหงมีอายุ 16 ปี ชาวตะวันตกกลุ่มหนึ่งคิดค้นกิจกรรมสร้างความบันเทิง โดยฝึกฝนหมาพันธุ์เยอรมันเชพเพิร์ดจนมีสภาพดุร้ายกระหายเลือด จากนั้นก็เปิดเวทีท้าประลองให้ชาวจีนสู้กับหมา ผู้ชนะจะได้รับเงินรางวัลมูลค่าสูง แต่หากพลาดพลั้งบาดเจ็บหรือเสียชีวิต ก็ถือเป็นคราวเคราะห์ที่ไม่มีผู้ใดรับผิดชอบ       ความบันเทิง “คนสู้หมา” กลายเป็นเรื่องเกรียวกราวไปทั่ว ผู้คนจำนวนมากที่เข้าประลองล้วนแล้วแต่พ่ายแพ้ บ้างโชคดีก็แค่บาดเจ็บ แต่มีจำนวนไม่น้อยนำเอาชีวิตเข้าสังเวยและตายไปอย่างสูญเปล่าไร้ค่า

 หวงเฟยหงล่วงรู้เรื่องดังกล่าว จึงเข้าประลองเพื่อกอบกู้ศักดิ์ศรีให้แก่เพื่อนร่วมชาติ และเป็นฝ่ายชนะอย่างง่ายดาย ด้วยกระบวนท่า “เท้าไร้เงา” ซึ่งเป็นไม้ตายประจำตัวที่มีชื่อเสียงโด่งดังมากสุดของเขา (เหตุการณ์ครั้งนี้ ได้รับการนำมาสร้างเป็นหนังเรื่อง How Huang Feihong Vanquished the Terrible Hound at Shamian เมื่อปี 1956)       เหตุการณ์ถัดมาคือ เมื่อครั้งที่ท่าเรือฮ่องกงเพิ่งเปิดทำการ หวงเฟยหงในวัย 21 ปี ไม่อาจทนเห็นผู้อ่อนแอโดนนักเลงท้องถิ่นจำนวนมากรุมรังแก จึงยื่นมือเข้าขัดขวาง ด้วยการใช้กระบองไม้ไผ่เป็นอาวุธบุกเดี่ยวเข้าสู้กับฝ่ายตรงข้ามจำนวนหลายสิบคน กลายเป็นศึกตะลุมบอนอันสะท้านสะเทือน (บริเวณที่เกิดเหตุดังกล่าว ปัจจุบันคือสวนสาธารณะที่ถนนฮอลลีวูด ฝั่งเกาะฮ่องกง)

ผลการต่อสู้ หวงเฟยหงสามารถหลบหนีไปได้ และทำร้ายบรรดานักเลงอันธพาลบาดเจ็บไปหลายคน แต่การปะทะครั้งนั้น ก็ส่งผลให้หวงเฟยหงไม่อาจพำนักอยู่ในฮ่องกงได้อีกต่อไป และต้องเดินทางกลับไปยังกวางเจา       ช่วงชีวิตของหวงเฟยหง ซึ่งเป็นที่รู้จักแพร่หลายมากสุด โดยผ่านการบอกเล่าของหนังมากมายหลายสิบเรื่อง คือ ช่วงวัยอายุประมาณ 30 ปี หวงเฟยหงกลายเป็นครูมวยผู้มีชื่อเสียง พร้อม ๆ กันนั้นเขาก็ได้เปิดร้านขายยา (จริง ๆ แล้วน่าจะเป็นประมาณคลีนิค เนื่องจากรับรักษาบำบัดผู้ป่วยด้วย) ชื่อ “เป่าจือหลิน” (โปจี๋หลำ)

เป่าจือหลินกลายเป็นร้านขายยาที่โด่งดังเป็นตำนานเช่นเดียวกับหวงเฟยหง (บริเวณที่ตั้งของเป่าจือหลิน สันนิษฐานว่าอยู่ที่ตรอกหยั่นออน ถนนสายที่ 13 เขตกวางเจาตะวันตกในปัจจุบัน) ด้วยเหตุที่ให้การรักษาผู้เจ็บป่วยได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสำหรับผู้ยากไร้ บ่อยครั้งยังเป็นการเยียวยาพยาบาลโดยไม่คิดเงิน       วิชาแพทย์ของหวงเฟยหง ได้รับการยกย่องไม่น้อยหน้าวิชาฝีมือ ไม่ว่าจะเป็นการต่อกระดูก ตำรับยาเฉพาะประจำตระกูล หรือการรักษาโดยวิธีฝังเข็ม

ในปี 1888 นายพลหลิวหยงฟู่ (เหลาหวิงฟก) ผู้บัญชาการกองธงดำประสบอุบัติเหตุขาหัก และได้รับการรักษาโดยหวงเฟยหงจนกระทั่งหายดี นั่นเป็นจุดเริ่มต้นของมิตรภาพระหว่างทั้งสอง หลิวหยงฟู่ชักชวนหวงเฟยหงให้เป็นหมอประจำกองทัพ และต่อมาทั้งคู่ก็ได้เข้าร่วมสู้รบกับกองทัพญี่ปุ่นที่รุกรานไต้หวัน

ภายในตัวคนคนเดียวหวงเฟยหง เป็นที่ยกย่องทั้งในด้านจอมยุทธผู้ผดุงคุณธรรม (ว่ากันว่า ส่วนใหญ่เป็นการช่วยเหลือผู้อ่อนแอที่โดนรังแกโดยไม่เป็นธรรม) เป็นครูมวยผู้ได้รับความเคารพนับถือ เป็นหมอผู้มีใจโออบอ้อมเมตตา เป็นนักเชิดสิงโตผู้มีชื่อเสียง และเป็นผู้รักชาติที่มีอุดมการณ์สูงส่ง

หวงเฟยหงผ่านการแต่งงานทั้งหมด 4 ครั้ง มีลูกทั้งหมด 10 คน ภรรยาสามคนแรกล้วนเสียชีวิตตั้งแต่อายุยังน้อย ส่งผลให้เขานึกโทษตนเองว่าเป็นต้นเหตุแห่งเคราะห์ร้ายแก่คนที่ตนรัก และตัดสินใจว่าจะไม่ยอมแต่งงานอีก แต่แล้วในปี 1903 เขาได้พบกับหญิงสาววัย 16 ปีชื่อ “มอกไกวหลาน” (ไม่ทราบชื่อจีนกลาง) และตกหลุมรักซึ่งกันและกัน จนนำไปสู่การแต่งงาน

มีเรื่องเล่า (ที่ไม่ยืนยันว่าเป็นความจริง) ขณะที่หวงเฟยหงกำลังเชิดสิงโต เขาสะบัดขาแรงเกิน จนรองเท้าปลิวกระเด็นไปโดนมอกไกวหลานในหมู่ผู้ชม ด้วยความรู้สึกผิด ต่อมาหวงเฟยหงจึงพยายามค้นหาตัวหญิงสาวเพื่อกล่าวคำขอขมา นั่นคือจุดเริ่มต้นแห่งการพบกับความรักครั้งสุดท้ายของปรมาจารย์ผู้ยิ่งใหญ่

เดือนมีนาคมปี 1924 (บางข้อมูลระบุว่าเป็นวันที่ 15 ตุลาคม 1924) เกิดเหตุจราจลในย่านการค้าของกวางเจา ห้างร้านจำนวนมากถูกทำลายเสียหายยับเยิน รวมทั้งเป่าจือหลินของหวงเฟยหงที่ถูกเผาจนราบคาบ       ถัดจากนั้นไม่นาน หว่องฮอนซัม (ไม่ทราบชื่อจีนกลาง) ลูกชายคนโตของหวงเฟยหงก็เสียชีวิตจากการทะเลาะวิวาทกับแก๊งค้ายาเสพติด (ข้อมูลบางแหล่งแย้งต่างกันมาก แต่น่าจะถูกต้องกว่า ก็คือ เหตุดังกล่าวเกิดในปี 1890) การสูญเสียบุตรชาย ทำให้หวงเฟยหงประกาศไม่ถ่ายทอดวิชาฝีมือให้แก่ลูกหลาน และจะสอนเฉพาะบรรดาลูกศิษย์เท่านั้น

หวงเฟยหงเสียชีวิตเมื่อวันที่ 25 เดือน 3 ปี 1924 (บางข้อมูลระบุว่า 25 มีนาคม ซึ่งไม่น่าจะใช่เพราะเป็นการนับตามปฏิทินจันทรคติ) หลังจากนั้นมอกไกวหลานพร้อมด้วยลูกศิษย์ 2 คนของหวงเฟยหง คือ หลินจี้หรง (หลำไซหวิ่ง) และตั่งเซาขิ่ง (ไม่ทราบชื่อจีนกลาง) ก็พากันอพยพโยกย้ายไปยังฮ่องกง

ตลอดชีวิตหวงเฟยหงมีลูกศิษย์ทั้งหมด 18 คน (ตั่งเซาขิ่งเป็นคนเดียวที่เป็นผู้หญิง) ว่ากันว่าคนที่ได้รับการถ่ายทอดวิชาในทุก ๆ ด้าน (ทั้งวิชาบู๊ วิชาแพทย์ และการเชิดสิงโต) คือ เหลิงฟุน (ไม่ทราบชื่อจีนกลาง) แต่โชคร้ายที่ศิษย์เอกรายนี้ เสียชีวิตตั้งแต่อายุประมาณ 20 กว่า

ในบรรดาศิษย์ทั้งหมดของหวงเฟยหง คนที่มีชื่อเสียงโด่งดังมากสุดคือ หลินจี้หรง ซึ่งต่อมาได้เปิดสำนัก และเขียนตำราหมัดมวยที่สำคัญเอาไว้หลายต่อหลายเล่ม รวมทั้งเป็นผู้มีบทบาทในการถ่ายทอดเผยแพร่วีรกรรมของอาจารย์

หลังจากหวงเฟยหงเสียชีวิต เรื่องราวของเขาก็ได้รับการนำมาเขียนเป็นนิยาย ตีพิมพ์ตามหนังสือพิมพ์รายวันหลายฉบับ และเป็นที่นิยมในวงกว้าง มีการแต่งเติมสีสันเพิ่มจินตนาการต่าง ๆ มากมาย จนกระทั่งเรื่องราวของหวงเฟยหงกลายเป็นตำนานพิศดาร  

จนกระทั่งถึงปี 1949 เรื่องราวเกี่ยวกับหวงเฟยหงก็ได้รับการนำมาสร้างหนังเป็นครั้งแรก โดยมีกวานตั๊กฮิง (ไม่ทราบชื่อจีนกลาง) ผูกขาดรับบทเป็นหวงเฟยหงถึง 77 เรื่อง (กินเนสส์บุ๊คบันทึกไว้ว่า เขาเป็นนักแสดงที่รับบทเป็นตัวละครเดิมมากที่สุดในโลก) ถึงขั้นว่าในชีวิตจริง ยังมีผู้คนจำนวนมากยินดีเรียกขานกวานตั๊กฮิงว่า “อาจารย์หวง”

เรื่องน่าแปลกอย่างหนึ่งคือ ขณะที่วีรกรรมของหวงเฟยหงเป็นที่เล่าขานกันอย่างมากมายไม่รู้จบ ทั้งในหนังและนิยาย ทั้งส่วนที่เป็นความจริงและส่วนที่เป็นเรื่องแต่ง มีนักแสดงจำนวนมากสวมบทบาทเป็นบุรุษผู้ยิ่งใหญ่ท่านนี้ แต่ภาพถ่ายหวงเฟยหงตัวจริง ตลอดทั้งชีวิตกลับค้นพบเพียงแค่ภาพเดียว

ขุดความรู้ในหลุมกับ รศ.สุรพล นาถะพินธุ

อีกหนึ่งบทสัมภาษณ์ดีๆจาก ‘ยุวดี มณีกุล’ แห่งกรุงเทพธุรกิจ ในโอกาสที่ รศ.สุรพล นาถะพินธุ หรือ ‘อาจารย์น้อย(ดำ)’ ของบรรดานักศึกษาโบราณคดี ได้รับพระมหากรุณาธิคุณ โปรดเกล้าโปรดกระหม่อม พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นตติยจุลจอมเกล้าวิเศษ และบางเสี้ยวหนึ่งของชีวิตอาจารย์น้อย ผู้เป็นเสมือนหลักศิลาค้ำยันวงวิชาการโบราณคดีไทยที่ผ่านบทสนทนาสั้นๆนี้อาจสามารถเป็นแรงบันดาลใจให้คนโบราณคดีหนุ่มสาวได้เดินตามรอยไปอย่างมั่นคง 

12 มิถุนายน พ.ศ. 2550  

กรุงเทพธุรกิจออนไลน์ : นานทีปีหนจะปรากฏชื่อบุคคลในแวดวงโบราณคดีที่ได้รับพระมหากรุณาธิคุณ โปรดเกล้าโปรดกระหม่อม พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า และปีนี้ชื่อของรองศาสตราจารย์สุรพล นาถะพินธุ ก็ผุดขึ้นเป็นคนหนึ่งในชั้นตติยจุลจอมเกล้าวิเศษ คนในแวดวงวิชาการและวิชาชีพโบราณคดีย่อมเคยได้ยินกิตติศัพท์ของ รองศาสตราจารย์สุรพล นาถะพินธุ คณบดีคณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร มาบ้าง ไม่ใช่ในฐานะที่ได้รับพระมหากรุณาธิคุณ โปรดเกล้าโปรดกระหม่อม พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ปีนี้  แต่ในฐานะนักวิชาการที่มีความกระตือรือร้นและขวนขวายหาความรู้อยู่เสมอ ตำแหน่งผู้บริหารคณะไม่ได้ทำให้คุณสมบัติข้อนี้ลดน้อยถอยลง ตรงกันข้ามคนในรั้วศิลปากรยังคุ้นภาพที่คณบดีวัย 52 ปี นำนักศึกษาออกสำรวจและขุดค้นแหล่งโบราณคดีในช่วงปิดภาคการศึกษา โดยเฉพาะแหล่งโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านโบราณโลหะวิทยาในประเทศไทยที่วงวิชาการระดับนานาชาติยอมรับ ทั้งเป็นผู้พยายามผลักดันร่างมาตรฐานจรรยาบรรณวิชาชีพสำหรับนักโบราณคดีเมื่อหลายปีก่อน 

000 

อาจารย์ช่วยเล่าพื้นฐานวัยเด็กให้ฟังสักนิดสิคะ?

เป็นคนกรุงเทพฯ ครับ บ้านอยู่แถวๆ วัดพระยาไกร เกือบถึงถนนตกน่ะ ที่บ้านเป็นครอบครัวใหญ่มาก มีสมาชิกเกือบ 30 คน มีย่าเป็นผู้อาวุโสที่สุด พ่อแม่ส่งเข้าเรียนโรงเรียนแถวๆ บ้านจนจบชั้นประถม แล้วมาสอบเข้าชั้นมัธยมที่โรงเรียนวัดสุทธิวราราม เรียนศิลป์-ฝรั่งเศสจนจบ มศ.5 

เป็นคนเรียนดีมาแต่ไหนแต่ไรเลยเหรอคะ

ปานกลางมากกว่านะ คือผมเรียนบ้างเล่นบ้าง ส่วนใหญ่ชอบเล่นกีฬา ชอบเล่นฟุตบอล ชอบวิชาภาษาไทย จะได้คะแนนดีวิชานี้ วิชาอื่นๆ ก็ใช้ได้ (ยิ้ม) ตอนสอบเข้ามหาวิทยาลัยพ่อแม่ให้เราเลือกเรียนเอง ที่อยากเรียนมากที่สุดตอนนั้นคือรัฐศาสตร์ ที่บ้านทำงานอำเภอกันหลายคน เขาบอกว่าอยากทำงานอำเภอต้องเรียนรัฐศาสตร์ สมัยนั้นคณะนี้ฮิตด้วยมั้ง ผมเลือกรัฐศาสตร์ ธรรมศาสตร์อันดับหนึ่ง รัฐศาสตร์ เชียงใหม่อันดับสอง แล้วก็ไม่รู้จะเลือกอะไรต่อ ได้ยินเพื่อนคนหนึ่งบอกว่าอยากเรียนโบราณคดีเลยเลือกเป็นอันดับสามตามเพื่อน อีกคนบอกจะเลือกครุศาสตร์ พลศึกษา จุฬาฯ ก็เลือกตามเพื่อนอีกเป็นอันดับสี่ ที่จริงเลือกได้ 6 อันดับ ผมเลือกแค่ 4 พอสอบไปได้ 3 วัน วันที่ 4 ต้องไปสอบวิชาเฉพาะของพละ แต่ผมไม่ไปแล้ว ตามเพื่อนไปแพร่แทน กะว่าจะไปสมัครเรียนป่าไม้แพร่ สุดท้ายก็ไม่ได้สมัคร ไปเที่ยวอย่างเดียว (ยิ้มกว้าง)

 สอบติดคณะโบราณคดี ชีวิตเป็นยังไงบ้าง

รู้สึกสนุกดี วิชาน่าสนใจ ชีวิตเด็กมหาวิทยาลัยแบบศิลปากร เออ…ก็มันดี เข้ามาถูกรุ่นพี่ซ่อมก็รู้สึกมันดี ทำตัวสนุกกับการซ่อม ตัวหลักสูตรสมัยก่อนจะเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ โบราณคดี ลงลึกเลย มีวิชานิรุกติศาสตร์ด้วย ผมชอบภาษาไทยอยู่แล้วยิ่งสนุก แล้วยิ่งมีออกภาคสนาม ผมชอบออกต่างจังหวัดอยู่แล้วไงครับ

 ทราบว่าค่าเล่าเรียนไม่แพงมาก?

ผมมาคิดทีหลังว่าโชคดีนะที่เราติดศิลปากร ถ้าไปติดมหาวิทยาลัยที่เขาคิดเป็นหน่วยกิตคงมีปัญหา คงไม่มีเงินมาเสียค่าหน่วยกิตเพราะที่บ้านจน ตอนผมเรียนเสีย 450 บาททั้งปี ที่โบราณคดีดีอย่าง เพื่อนๆ พี่ๆ น้องๆ จะเอื้ออาทรกัน เราไม่ค่อยมีเงินกินข้าว เพื่อนๆ พี่ๆ ก็เลี้ยง อาจารย์บางท่านก็บอกว่าถ้าหิวไปกินข้าวแกงร้านประจำได้ อาจารย์บอกเขาให้เซ็นชื่ออาจารย์ไว้ หรือพอมีเงินทุนเข้ามาอาจารย์จะเสนอชื่อผมไปด้วย ท่านบอกไม่เน้นผลการเรียน ท่านบอกว่าคนจนที่ไหนมันจะเรียนดีได้ ก็ปากกัดตีนถีบน่ะ แต่ว่าถ้าผลการเรียนดีก็ยิ่งดี ทุนนี้เลยเน้นให้คนยากจนแต่อย่างน้อยความประพฤติต้องไม่เกกมะเหรกเกเร มีรุ่นพี่พาไปฝากทำงานที่โรงพิมพ์พิฆเณศกับพี่จิตต์(สุจิตต์ วงษ์เทศ) ทำในส่วนตรวจปรู๊ฟ เลิกเรียนก็ไปตรวจปรู๊ฟ ช่วงนี้ได้อ่านหนังสือดีๆ หลายเล่ม อย่างโจนาธาน ลิฟวิงสตัน นางนวล พิมพ์ครั้งแรก อ๋อ..ได้รู้จักชื่ออาจารย์ชาญวิทย์(ดร.ชาญวิทย์ เกษตรศิริ) เป็นอย่างนี้ๆ  ผมชอบอ่านหนังสือตั้งแต่เด็กอยู่แล้วนะ อ่านได้หมด ไม่เลือกแนว คิดว่าได้ประโยชน์ ได้เห็นสำนวนภาษา ได้รู้คำศัพท์ที่ใช้ในภาษาเขียนเยอะ เวลาเราจะเขียนก็มีคำศัพท์ให้เลือกเยอะ 

มาเริ่มสนใจโบราณโลหะวิทยาตอนไหนคะ

พอปีสองเริ่มสนใจโบราณคดีก่อนประวัติศาสตร์ คิดว่าเป็นวิชาที่ให้ข้อมูลและมีคำถามให้เราคิด ค่อนข้างอิสระ คิดได้หลากหลายแง่มุม มานุษยวิทยาก็สนใจ ขึ้นปีสามเลยตัดสินใจเลือกวิชาเอกโบราณคดีก่อนประวัติศาสตร์ วิชาโทมานุษยวิทยา ขึ้นปีสี่ต้องทำวิทยานิพนธ์ บังเอิญ อ.ชิน (ศ.ชิน อยู่ดี) พาไปดูการขุดค้นที่บ้านดอนตาเพชร ตอนนั้นปี 2519 กรมศิลปากรเพิ่งเริ่มขุดครั้งแรก ผมเลยได้เห็นเครื่องมือเหล็กเยอะแยะ เริ่มสนใจว่า เอ๊ะ…มันทำยังไงนะ กลับมาอ่านหนังสือ ในที่สุดเสนอหัวข้อวิทยานิพนธ์เรื่องเครื่องมือเหล็กจากบ้านดอนตาเพชร ขออนุญาตกรมศิลปากรไปศึกษา แบ่งรูปแบบ ขอตัวอย่างมาวิเคราะห์ ระยะนั้นไม่มีใครทำเรื่องโลหะเลย อาจารย์ก็ไม่มี อ.ชินท่านรับเป็นที่ปรึกษาให้ ทีนี้ก็ต้องดูว่าการศึกษาเรื่องเหล็กเขาทำยังไงบ้าง วิเคราะห์ยังไง พบว่าศึกษาโดยการแบ่งรูปแบบ ซึ่งมีหลากหลายวิธี ผมมาค้นหาวิธีเอง ใช้วิธีทางเรขาคณิตมาช่วย แบ่งตามความกว้างความยาว การทำมุมของส่วนต่างๆ เพื่อแบ่งกลุ่มย่อย และวิเคราะห์โครงสร้างภายในต่างๆ อ.ชินบอกว่าใช้ได้ ท่านแนะนำว่าให้ส่งตัวอย่างไปวิเคราะห์ที่กรมทรัพยากรธรณี พอดีมีอาจารย์พิเศษที่เป็นนักธรณีวิทยาอยู่ท่านหนึ่ง เลยช่วยประสานงานให้ ส่งไปกองโลหะกรรม วิเคราะห์โครงสร้างภายใน ตั้งแต่จุดนั้นผมถึงเริ่มมีความรู้เกี่ยวกับการทำโลหะ 

วิธีการที่ทดลองตอนนั้นใช้ได้จริงในปัจจุบันมั้ย

ผมมาพบทีหลังว่าการแบ่งประเภทโบราณวัตถุในทางโบราณคดีทำได้หลายวิธี วิธีหลักๆ คือการศึกษาจากคุณลักษณะของมัน มีมากมายมหาศาล เราแยกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ๆ กลุ่มแรกคือคุณลักษณะด้านรูปทรง หมายถึงใช้การมองตามรูปทรง ตามเรขาคณิต รวมทั้งแบ่งตามขนาดกว้าง ยาว หนา สูง อะไรแบบนี้ แบบที่สองแบ่งตามการตกแต่งผิวนอก แบ่งเป็นจานสีฟ้า สีเขียว สีขาว หรือการมีลาดลายหรือไม่มีลวดลาย กลุ่มสามคือแบ่งตามเทคโนโลยี วิธีการผลิต วัสดุ เป็นต้น สรุปว่าแนวทางที่เราเคยแบ่งไม่ผิด แต่สามารถทำแบบอื่นๆ ได้อีกเยอะเลย ตั้งแต่นั้นผมรู้ว่าเราสนใจเรื่องก่อนประวัติศาสตร์หนึ่งล่ะ สองสนใจเรื่องเกี่ยวกับการทำโลหะกรรมโบราณ แค่นี้พอแล้ว ตัดสินใจได้แล้วว่าจะเป็นนักโบราณคดี ไม่ทำอาชีพอื่น (หัวเราะ)

 เข้าสู่วงการวิชาชีพเต็มตัวในที่สุด ?

ตอนใกล้จะจบ รุ่นพี่ที่ทำงานกรมศิลปากร โครงการบ้านเชียงมาชวนผมไปช่วย คือเดิม อ.พิสิฐ (ดร.พิสิฐ เจริญวงศ์) เป็นหัวหน้าโครงการ แต่ตอนนั้นท่านไปอเมริกา มีผู้รักษาการแทนคือรุ่นพี่คนนี้ จะไปขุดค้นที่ขอนแก่น ตอนนั้นพี่สด (สด แดงเอียด) เป็นลูกจ้างชั่วคราวด้วย ผมไปเลย ไปทำในตำแหน่งคนงานค่าแรงวันละ 25 บาท ยังไม่ทันรับปริญญาก็ไปเลย เป็นคนงานค่าแรง 25 บาทอยู่ 1 ปี ปีที่สองมีตำแหน่งนักโบราณคดีว่าง เลยถูกจ้างในอัตรานักโบราณคดี ค่าแรงขึ้นเป็น 80 บาท ผมว่าเงินจะมากจะน้อยก็พอใช้ทั้งนั้นแหละ สมัยนั้นอยู่รวมกันเป็นสิบคน ส่วนใหญ่รุ่นพี่เลี้ยง พอเงินเดือนออกเราก็เลี้ยงบ้าง คือเงินเดือนออกมาก็หมดแหละ แต่ไม่อด (หัวเราะ) อยู่บ้านเชียง ตระเวนสำรวจ แล้วย้ายมาขุดค้นที่บ้านโนนชัย อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น ที่นี่ได้ประสบการณ์การทำงานเยอะที่สุด เพราะเราต้องคุมคนงานแทนรุ่นพี่ที่ทำงานราชการ คุมหลุมคนเดียว ทำผัง ถ่ายรูป สั่งงานขุดค้น จดบันทึกประจำวัน ทุกอย่างทั้งสี่หลุม 

ได้ยินคำร่ำลือว่าอาจารย์มีฝีมือทางการทำอาหาร?

(ยิ้ม) พอทำได้น่ะครับ ต้องทำกับข้าวกินเองตั้งแต่เด็ก ได้สูตรคุณย่ามาเยอะ โดยเฉพาะขนมจีนน้ำยา รุ่นพี่จะชมกันมาก แต่ตอนนั้นทำแผลงๆ ก็เยอะนะ บางทีไปตลาดไม่รู้จะซื้ออะไร ไปเจอเขียดตัวเท่านิ้วก้อยก็ซื้อมา ปกติคนอีสานเขาจะทำก็ทำทั้งตัว ต้มแกงทั้งตัว ไอ้เรามาค่อยๆ ทุบหัวมันทีละตัว ถลกหนังทีละตัว กว่าจะได้กินเป็นชั่วโมง อยู่ด้วยกันก็ต้องช่วยกันน่ะครับ

 มาสอบบรรจุเป็นข้าราชการตอนไหนคะ

ตอนทำงานปีที่สอง มีโอกาสสอบครั้งที่หนึ่งแต่มาสอบไม่ทันเพราะท้องเสีย ไปสอบวิชา กพ.ไม่ทัน ช้าไป 15 นาที ไม่ได้เข้าห้องสอบ ถัดมาอีกปีเขาเรียกไปสอบใหม่ก็ติดปีนั้น บังเอิญสอบได้ที่หนึ่งเขาก็ให้บรรจุหน่วยศิลปากรที่หนึ่ง คนได้ที่สองก็ไปอยู่หน่วยสอง รุ่นนั้นรับ 10 คน ผมไปประจำที่หน่วยศิลปากรที่ 1 ลพบุรี รายงานตัวเสร็จ อ.พิสิฐ ขอตัวไปช่วยโครงการบ้านเชียงต่ออีกปี ทางกองโบราณคดีทำโครงการโบราณคดีสี่ภาค โครงการโบราณคดีภาคกลางขอตัวไปช่วยอีก คืออยู่หน่วยไม่ค่อยนาน ช่วงนั้น อ.พิสิฐ หาทุนมูลนิธิฟอร์ดให้ไปเรียนปริญญาโทที่มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย เรียนโบราณคดี เรียนอยู่สองปีสี่เดือน แล้วต้องทำรีเสิร์ช เปเปอร์ คล้ายๆ วิทยานิพนธ์ ผมเลยเลือกหัวข้อ ‘พัฒนาการของสำริดในประเทศไทยโดยวิเคราะห์เครื่องสำริดของบ้านเชียง‘ ไปลงเรียนวิชาโบราณโลหะวิทยา เรียนวิชาของคณะวิศวะ เรื่องเกี่ยวกับการวิเคราะห์เซรามิค วิชาการเกี่ยวกับวัสดุศาสตร์ 

ชีวิตเมืองนอกคุ้มค่ามั้ยคะ

สนุกดีฮะ เรายังหนุ่ม อิสระ ไม่มีห่วงอะไร ใช้ชีวิตสบาย เรียนไม่มีปัญหาแต่ต้องทุ่มเทเรียนภาษาอังกฤษหนักหน่อยเพราะภาษาเรายังไม่ค่อยดี อยู่นั่นเช่าอพาร์ตเมนต์อยู่ บางทีเจ้าของอพาร์ตเมนต์ก็จะจ้างเราให้ซ่อมแซมบ้าน ซ่อมหลังคาบ้าง ซ่อมบันไดบ้าง ทาสีบ้าง สารพัดล่ะครับ ผมถนัดอยู่แล้ว ไม่ได้ยากอะไร เลยพอมีรายได้เสริม 50 เหรียญบ้าง 100 เหรียญบ้าง คือเงินค่ากินอยู่ทางเจ้าของทุนให้เดือนละ 400 เหรียญ นะครับ จ่ายค่าเช่าอพาร์ตเมนต์ก็ 150 เหรียญ เหลืออีก 250 เหรียญ เราต้องจัดการชีวิตตัวเอง กินง่ายๆ ไม่แพง เดือนหนึ่งอาจกินอาหารจีนกันสักครั้ง ส่วนใหญ่กินไก่กับไข่ไงครับ ไปซื้อในตลาดมาทำกินเอง บางวันเจอขาหมูเอามาต้มเลย เพื่อนนักเรียนไทยที่โน่นยังมากินด้วย บางวันทำแกงเขียวหวานกินอาทิตย์หนึ่ง กินเสร็จใส่ตู้เย็นไว้อุ่นกินใหม่ กลางวันก็กินง่ายๆ แซนด์วิช อยู่ได้สบายๆ ได้รู้จักคนไทยที่โน่นบ้าง มีรุ่นพี่มัณฑนศิลป์แนะนำ พอเขามีงานปาร์ตี้ให้ไปช่วยจัดเวที เราก็ทำได้ เขาก็ชวนไปเรื่อย ช่วยเขียนหนังสือประชาสัมพันธ์บ้าง เพราะว่าผมลายมือพอใช้ได้ บางทีพวกเราก็แชร์เงินกันเช่ารถไปเที่ยวแคนาดา เที่ยวน้ำตกไนแองการา เรียกว่าเรียนแบบไม่เครียด มีโอกาสพักผ่อนบ้าง ได้ทั้งเรียนทั้งเที่ยว 

กลับประเทศก็มาขุดค้นต่อ?

พอหมดโครงการก็กลับมาอยู่หน่วยศิลปากรลพบุรี ตระเวนสำรวจในภาคกลางทำให้คุ้นพื้นที่แถวภาคกลาง ผมชอบคุยกับชาวบ้าน ชอบเรียนรู้ ชาวบ้านให้ความรู้ให้ภูมิปัญญาที่ไม่เคยรู้เยอะเลย งานขุดค้นก็เช่นที่บ้านท่าแค อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี ที่โคกระกา จังหวัดชลบุรี นอกนั้นเป็นงานสำรวจ 

เริ่มมีผลงานวิชาการตีพิมพ์ระยะนี้ใช่มั้ยคะ

ส่วนใหญ่เป็นบทความครับ มีเรื่องหนึ่งวิเคราะห์แบบแผนการกระจายตัวของแหล่งโบราณคดีในแถบจังหวัดนครสวรรค์ เสนอในการสัมมนาประวัติศาสตร์ท้องถิ่น วิทยาลัยครูนครสวรรค์ ส่วนที่เขียนเป็นเล่มคือเรื่องบ้านหลุมข้าว เป็นแหล่งก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย เขียนเป็นหนังสือในนามกรมศิลปากร ปี 2525 ทำโครงการวิจัยเรื่องโบราณโลหะในประเทศไทย ร่วมกับอาจารย์จากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย ได้เริ่มทำการศึกษาโบราณโลหะวิทยาเต็มตัว ได้ขุดค้นเหมืองแร่ทองแดงที่ภูโล้น จังหวัดหนองคาย เป็นเหมืองแร่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ครั้งแรกในประเทศไทย แล้วก็ขุดค้นแหล่งถลุงทองแดงที่โนนป่าหวาย อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี ทำให้ข้อมูลเรื่องโบราณโลหะวิทยาชัดเจนขึ้น คนรู้จักเรื่องนี้มากขึ้น คนก็มองว่าเราทำงานเน้นเรื่องนี้ชัดเจน มีบทความเกี่ยวกับโบราณโลหะวิทยาออกมาเยอะในช่วงนี้ 

ในที่สุดย้ายมารับตำแหน่งอาจารย์ที่คณะโบราณคดี?

ครับ ผมทำงานอยู่กองโบราณคดี 11 ปี ตอนนั้นซี 6 เป็นหัวหน้างานโบราณคดีก่อนประวัติศาสตร์ พอดีทางคณะชวนให้ไปเป็นอาจารย์เลยทำเรื่องโอนย้าย 

ต้องปรับเปลี่ยนแนวการทำงานมากมั้ยคะ 

เรื่องการสอนไม่หนักใจหรอกเพราะสอนเรื่องที่เรารู้ แต่ที่หนักคือสอนโบราณคดีก่อนประวัติศาสตร์เอเชีย ก่อนประวัติศาสตร์เอเชียอาคเนย์ เพราะเรายังไม่มีสื่อการสอน ปีแรกต้องเตรียมการสอน ช่วงแรกใช้แผ่นใสอย่างเดียวเลย คอมพิวเตอร์ยังไม่มีแพร่หลาย จังหวะนั้นอาจารย์ลาเรียนกันเยอะ เหลืออาจารย์ก่อนประวัติศาสตร์ 3 คน เปิดปริญญาโทด้วยนะ สอนอาทิตย์ละ 7 วิชา แทบบ้าเลย ปีที่สองเริ่มมีโอกาสใช้คอมพิวเตอร์ ที่คณะเพิ่งมีวิชาคอมพิวเตอร์สอนแบบง่ายๆ คอมพ์ยังเป็นรุ่น 386 จอเขียว ฮาร์ดดิสก์ยังไม่มีมั้ง ใช้เวิร์ดจุฬาฯ น่ะ มีวันหนึ่งคนสอนคอมพ์บอกว่าผมมีคอมพ์เก่าไม่รู้เอาไปไว้ที่ไหนอยากเอามาให้คณะ ผมเลยได้หัดใช้ เริ่มอ่านหนังสือเริ่มเรียนเอง สักพักกู้เงินสวัสดิการมหาวิทยาลัยซื้อคอมพิวเตอร์ตัวแรกในชีวิต เอเซอร์ 486 สี่หมื่นกว่าบาท จำได้เลย พอเป็นของเราก็กล้าเปิด แกะโน่นแกะนี่ เปิดหนังสือดูรู้ว่าอัพเกรดได้ก็ไปบ้านหม้อซื้อชิพซื้ออะไรมาต่อเอง บางทีก็เล่นโปรแกรมจนเครื่องล้มแต่ก็แก้เองได้ สองปีต่อมาประกอบเครื่องเองเลย ไปพันทิปซื้ออุปกรณ์มาทีละชิ้น  ปีต่อมาผมเริ่มทำสื่อการสอนด้วยพาวเวอร์พอยท์แล้ว ทีนี้พอมีทุนเข้ามาก้อนหนึ่งผมบอกภาคให้ซื้อแอลซีดี โปรเจ็คเตอร์ เจ็ดหมื่นกว่าบาท เอามาใช้ตอนบรรยาย 

ยังได้ทำงานภาคสนามนะคะ?

ครับ ได้รับมอบหมายให้คุมภาคสนามมาตลอด ผมก็เอาเทคนิควิธีใหม่ที่ทำในกรมศิลปากรไปสอนเด็ก โดยเฉพาะการทำผังลงกระดาษกราฟ อีกอันคือให้นักศึกษาเขียนบันทึกประจำวันตอนเย็นให้เราอ่าน กว่าเราจะอ่านรายงานทุกคนเสร็จก็ดึกมาก

 ช่วงนี้อาจารย์มีผลงานวิชาการออกมามาก?

เป็นบทความมากกว่าครับ เขียนหลายสิบเรื่องส่งไปให้วารสารเมืองโบราณบ้าง นิตยสารศิลปวัฒนธรรมบ้าง ที่เป็นเล่มก็พวกเอกสารคำสอนประกอบวิชาต่างๆ วิชาก่อนประวัติศาสตร์ในประเทศไทย วิชาก่อนประวัติศาสตร์เอเชีย ชิ้นนี้ผมเสนอขอตำแหน่งวิชาการเป็นผู้ช่วยศาสตราจารย์ อีกเล่มคือวิชาก่อนประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เล่มนี้ขอตำแหน่งวิชาการรองศาสตราจารย์

 เตรียมผลงานสำหรับตำแหน่งศาสตราจารย์หรือยังคะ

(ยิ้ม) มีงานวิจัยที่ทำอยู่แต่ยังไม่เสร็จดี เป็นงานวิจัยที่ใช้ขอได้น่ะนะแต่ยังไม่พร้อม กะว่าหมดภาระงานบริหารคงได้ตั้งหลัก ที่ทำอยู่เช่นเอกสารคำสอนเกี่ยวกับวิชาโบราณคดีปฏิบัติ ลักษณะเป็นแบบฝึกหัดการวิเคราะห์หลักฐานทางโบราณคดี เขียนเป็นโจทย์ให้ข้อมูลทางโบราณคดี แล้วให้นักศึกษาวิเคราะห์ว่าจะแปลความยังไง ที่เตรียมการอยู่ตอนนี้คือหนังสือเล่ม กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรมจะพิมพ์ให้ เรื่อง ‘ศิลปะและวัฒนธรรมยุคก่อนประวัติศาสตร์ในประเทศไทย‘ เป็นเอกสารคำสอนที่เอามาปรับ เขาว่าจะออกเดือนกรกฎาคมน่ะครับ เป็นหนังสือสำหรับนักเรียนนักศึกษา 

อาจารย์คิดว่านักโบราณคดีต้องมีความรับผิดชอบต่อสังคมมั้ย

นักโบราณคดีต้องรับผิดชอบต่องานวิชาชีพของตัวเองครับ ถ้าเอาสิ่งผิดๆ ไปสอนเด็กก็แย่ อย่างเมื่อก่อนเคยสอนกันว่าคนไทยมาจากเทือกเขาอัลไต อันนี้นานมากกว่าจะแก้ความเข้าใจนี้ได้ ถ้าเราไม่รู้จริงต้องบอกว่าไม่รู้ ต้องพูดสิ่งที่เราเชื่อว่าเป็นความจริง และต้องพูดว่าสิ่งที่เราพูดวันนี้เป็นสิ่งที่คาดว่าเป็นจริง แต่มันอาจเปลี่ยนแปลงได้ในอนาคต คือไม่มีใครรู้จริงแท้แน่นอนในการศึกษาเรื่องอดีต ผมบอกนักศึกษาเสมอว่าโบราณคดีไม่ใช่ศาสตร์ที่จะพิสูจน์ว่านี่คือจริงแท้ แต่บอกได้ว่ามีความเป็นไปได้ว่าปรากฏการณ์ในอดีตน่าจะเป็นอย่างนี้ จะทำให้เราเปิดช่องว่างให้เราเองว่าสิ่งที่เราพูดอาจผิดทั้งหมดก็ได้ คือเราต้องสำนึกว่าเราต้องเรียนรู้ตลอดเวลา ต้องยอมรับว่าเราไม่รู้อะไรอีกเยอะ พร้อมรับฟังความคิดเห็นของคนอื่น แล้วมาวิเคราะห์ว่าใช้ได้มั้ย

 ทุกวันนี้ยังทำงานภาคสนามอยู่ตลอด?

ผมชอบอยู่ในหลุมมากกว่า (หัวเราะ) ถ้าเผื่อว่าต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง ขอเลือกลงไปทำงานในหลุมดีกว่า การทำงานในหลุมมันเห็นทันทีว่ามีอะไร ได้เรียนรู้ตลอดเวลา

 ………………………….

ยุวดี มณีกุล : สัมภาษณ์

Secular State : อินเดียไม่ประกาศให้ศาสนาใดเป็นศาสนาประจำชาติ

ประเด็น ‘ศาสนาประจำชาติ’ เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่กำลังเป็นที่ถกเถียงกันอย่างมากในสังคมไทยที่อยู่ในภาวะแตกแยกทางความคิดมากที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์สยามเวลานี้ อีกทั้งยังเป็นช่วงเวลาของการร่างรัฐธรรมนูญใหม่อันหมายถึงฐานรองรับกฎหรืออำนาจชอบธรรมสูงสุดครั้งใหม่เช่นกัน เพราะไม่ว่าอย่างไรศาสนา ‘ศาสนา’ก็คือเรื่องของความเชื่อหรือศรัทธาที่สามารถแปรเปลี่ยนสู่การเป็นเครื่องมือของผู้ใช้อำนาจนำได้เสมอมา

อย่างไรก็ตาม องค์ความรู้เกี่ยวกับเรื่องศาสนาเป็นเรื่องสำคัญโดยเฉพาะอย่างยิ่งในพหุสังคมหรือพหุวัฒนธรรมเช่น สยามประเทศ  ARCHAEO 45 จึงของบทสัมภาษณ์ ‘ดร.เชษฐ์ ติงสัญชลี’ ที่ลงในเว็บไซต์ ‘ประชาไท’ มานำเสนอเต็มๆในพื้นที่นี้อีกทางหนึ่ง เพื่อนำไปสู่การถกเถียงหรือชวนคิดอย่างมีเหตุผลตามหลักการแห่งศาสนาทุกศาสนา

ดร.เชษฐ์ ติงสัญลี คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร

สัมภาษณ์โดย ภาพันธ์ รักษ์ศรีทอง

บนโลกใบนี้ ประเทศที่มีความแตกต่างหลากหลายทางความคิดความเชื่อมากที่สุดประเทศหนึ่งคงหนีไม่พ้นประเทศอินเดีย และบนความแตกต่างมากมายนี้ก็ไม่เคยประกาศยกให้ศาสนาใดเป็นศาสนาประจำชาติ แม้ว่าจะมีพลเมืองมากถึง 80 เปอร์เซ็นต์ นับถือศาสนาฮินดู อีกสิ่งที่น่าสนใจคือ นับตั้งแต่ประเทศอินเดียก่อตั้งเป็นประเทศและมีรัฐธรรมนูญหลังจากการได้รับเอกราชจากประเทศอังกฤษ คนในประเทศอินเดียกลับไม่เคยฉีกรัฐธรรมนูญเลยสักครั้ง แม้จะมีความแตกต่างกันมากมายและแตกตัวออกไปเป็นรัฐต่างๆ กว่า 20 รัฐ  ในโลกใบนี้เช่นกัน ประเทศที่มีความคล้ายคลึงอินเดียมากที่สุดประเทศหนึ่งก็คือ ‘ประเทศไทย’ โดยเฉพาะด้านที่มีความแตกต่างหลากหลายทางความคิดความเชื่อมากมายมาอยู่ร่วมกัน อีกทั้งลัทธิความเชื่อ ศาสนา รูปแบบการเมืองการปกครองต่างๆ ตั้งแต่สมัยอดีตกาลมาก็ล้วนรับอิทธิพลมาจากประเทศอินเดียไม่มากหรือน้อยเกินไป ผสมผสานกลมกลืนกันมาจนกลายมาเป็นประเทศไทยในปัจจุบัน ทว่าในเวลานี้กลับเลือกมองข้ามแนวทางจัดการความแตกต่างแบบอินเดียอย่างไม่คิดจะเหลือบแลแม้จะแค่ให้เป็นกรณีศึกษา

ทำไมดินแดนแรกจึงดำรงเอกภาพบนความแตกต่างไว้ได้อย่างมีเอกลักษณ์และมั่นคงสถาพร ในขณะที่อีกประเทศหนึ่งกลับพยายามเชิดชูศาสนาหนึ่งขึ้นมาบนกฎหมายสูงสุดของประเทศและฉีกรัฐธรรมนูญไปแล้วไม่รู้ต่อกี่ครั้ง  บางทีเราอาจต้องย้อนทางกลับไปสู่เส้นทางที่เดินมาบ้าง เพื่อทบทวนอะไรบางอย่างที่อาจสูญหายไประหว่างทาง

‘ประชาไท’ ขอนำผู้อ่านกลับไปสู่รากเหง้าทางความเชื่อและศาสนา จากประเทศอินเดียสู่ประเทศไทย ผ่านคำสัมภาษณ์ ดร.เชษฐ์ ติงสัญชลี นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร ผู้เดินทางกลับมาจากอินเดียดินแดนหลากอารยธรรมหมาดๆ หลังเก็บความรู้ ความคิดและความหลังในดินแดนภารตะมาถึง  4 ปีเต็ม  

โปรดพิจารณาความเหมือนบนความต่าง….แล้วโปรดกลับมาพิจารณาทบทวนกันอีกทีว่าศาสนาประจำชาติ คือคำตอบของการรักษาศาสนาจริงหรือ

000

ฐานความเชื่อทางศาสนาของชาวอินเดียในปัจจุบันมีลักษณะอย่างไร

ปัจจุบันคนอินเดียนับถือศาสนาฮินดูประมาณ 80 เปอร์เซ็น นับถือศาสนาอิสลาม 10 เปอร์เซ็น นอกนั้นเป็นศาสนาอื่น เช่น ซิกส์ พุทธ เชน หรือที่มีบ้างเล็กๆ น้อยๆ เช่น คริสต์ และโซโลฮัสเตอร์

ทุกศาสนามารวมกันที่อินเดียมาตั้งแต่สมัยโบราณ อย่างศาสนาคริสต์ไม่ใช่เพิ่งเข้ามาตอนในอินเดียช่วงตกเป็นอาณานิคมอังกฤษ แต่เชื่อว่าเข้ามาตั้งแต่สมัยเซนต์โธมัสหรือหลังจากที่พระเยซูโดนตรึงกางเขน อย่างไรก็ตาม ตรงนี้อาจจะบอกเล่ากันเกินจริงไป แต่อย่างน้อยตั้งแต่สมัยราชวงศ์โจฬะ(พุทธศตวรรษที่ 15 – 19) ศาสนาคริสต์เข้ามาแล้ว หลักฐานจะมีลักษณะเป็นเรื่องเล่า แต่สำหรับหลักฐานที่เป็นจารึกไม่แน่ใจว่ามีหรือไม่ ศาสนาคริสต์ยุคเก่าๆ เช่น คริสต์จากซีเรียหรือเปอร์เซียที่ภายหลังได้รับการกดดันจากศาสนาอิสลามก็ย้ายมายังอินเดียด้วย

สรุปแล้วศาสนาไหนก็ตามแม้แต่จากเอเชียตะวันตกก็จะมายังอินเดียทั้งหมดจนคล้ายเป็นแอ่งรองรับความเชื่ออย่างพวกโซโลฮัสเตรียนหรือศาสนาดั้งเดิมตามแถวเปอร์เซียที่นิยมบูชาไฟก็ย้ายมาแถวๆ รัฐคุชราต แต่ในขณะเดียวกันภายในอินเดียเองก็มีความเชื่อตัวเองอยู่ก่อนด้วย

ความเชื่อตั้งแต่ดั้งเดิมในอินเดียที่ว่าเป็นอย่างไร

รากฐานความเชื่อดั้งเดิมในอินเดียมาจากศาสนาพระเวท เป็นศาสนาแรกที่มาจากตะวันตกนอกอินเดีย(เอเชียกลาง) แล้วเข้ามาเจอกับศาสนาพื้นเมืองที่โมเหนโช-ดาโร ของอินเดีย (อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ ราว 2,000 ปีก่อนพุทธกาล )  

ศาสนาพื้นเมืองของอินเดียนับถือเทพธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับความอุดมสมบูรณ์ เพราะโมเหนโช-ดาโรเป็นอารธรรมเกษตรกรรมจึงจะนับถือดินหรือสัญลักษณ์ความอุดมสมบูรณ์ได้แก่ สัญลักษณ์อวัยวะเพศหญิง สัญลักษณ์อวัยวะเพศชาย เช่น ศิวลึงค์ โยนี หรือพระแม่ธรณี

ส่วนศาสนาพระเวทที่เข้ามาผสมโดยพวกอารยันในเวลาต่อมานั้นแม้จะเชื่อเทพธรรมชาติเช่นกัน แต่เป็นเทพธรรมชาติตามอารยธรรมที่เป็นสังคมเร่ร่อน การเร่ร่อนไปมาจึงต้องสู้รบไปด้วยจึงนิยมนับถือพระอินทร์เพราะเป็นเทพเจ้าแห่งสงคราม หรืออีกตัวอย่างหนึ่ง เวลากลางคืนพวกเร่ร่อนจะตั้งเตนท์แล้วก็ก่อกองไฟตรงกลางเพื่อป้องกันสัตว์ร้ายก็จะนิยมนับถือพระอัคนีด้วย ลักษณะความเชื่อจะเป็นอะไรแบบนี้

ทั้ง 2 อารยธรรมแม้จะนับถือเทพธรรมชาติเหมือนกันแต่ตั้งอยู่บนวิถีชีวิตวัฒนธรรมที่ต่างกัน พอมาเจอกันก็ดูดกลืนความเชื่อกันไป โดยเฉพาะการทำให้คนนอกศาสนาพระเวทเข้ามาเชื่อศาสนาพระเวท ดังนั้นพอศาสนาพระเวทเข้ามาอินเดีย พวกเทพสูงสุดดั้งเดิมเช่น พระสุริยะ พระอินทร์ ก็ตกยุค แต่เกิดตรีมูรติหรือเทพสูงสุด 3 องค์ขึ้นมาแทนได้แก่ พระศิวะ พระวิษณุ และพระพรหม

ประเด็นคือ หลังการผสมผสานทางความเชื่อครั้งนี้ทำให้เกิดความเชื่อว่า ถ้าอยากมีชีวิตที่ดีต้องบูชาเทพ บูชาแล้วจะได้ชีวิตที่ดีทั้งโลกนี้และโลกหน้า ต่อมาภายหลังเกิดการคลี่คลายทางความคิดเป็นความคิดใหม่ว่า น่าจะหลีกหนีสังคมไปอยู่ป่าแล้วติดต่อกับพระเจ้า การหลุดพ้นไม่ใช่การอยู่ในสังคม เมื่อมาวิเคราะห์ผนวกไปกับกับลักษณะฤดูในอินเดีย ฤดูในอินเดียมันรุนแรงมาก ฤดูหนาวก็ติดลบไปเลย แต่พอฤดูร้อนก็ขึ้นสูงไปถึง 50 องศา แล้วก็กลับมาหนาวอีกมันคล้ายเป็นวงกลม ความคิดเรื่องการเวียนว่ายตายเกิดจึงเกิดขึ้นมา ความเชื่อเรื่องการเวียนว่ายตายเกิดนั้นไม่มีในความเชื่อของชาวอารยันดั้งเดิม ไม่มีบ่งบอกในพระเวท

นั่นคือรากกำเนิดของศาสนาฮินดูหรือศาสนาหลักในอินเดียที่สืบทอดมาจนปัจจุบัน แล้วศาสนาพุทธเกิดขึ้นมาได้อย่างไร

พอคนเริ่มเปลี่ยนความคิดว่า หากอยากได้อะไรให้ก่อไฟบูชายัญเป็นหลีกลี้สังคมไปบำเพ็ญตบะหรือบำเพ็ญจิตใจให้บริสุทธิ์ก่อนเข้าไปรวมกับพระเจ้า แนวคิดนี้ปูพื้นฐานให้ศาสนาพุทธ

การเข้าไปรวมกับพระเจ้าของฮินดูคือตัวตน เรียกว่า อาตมันหรือพรหมมัน  คือเรามีตัวตนของเราเป็นวิญญาณเรียกว่าอัตตา ในภาษาสันสกฤตเรียกว่าอาตมัน แล้วก็มีวิญาณอันใหญ่อาจเรียกว่าอัตตาอันยิ่งใหญ่ที่สร้างโลกหรืออะไรก็ตามในโลกเรียกว่า ‘ปรมาตมัน’ รากศัพท์มาจากคำว่า ‘บรม’ บวกกับ ‘อาตมัน’ ดังนั้น ถ้าตายแล้วจิตใจยังไม่บริสุทธิ์มันก็เวียนว่ายตายเกิด จนจิตใจหมดสิ้นจากกิเลสแล้วค่อยไปรวมกับปรมาตมัน

คงจำได้ ก่อนเกิดศาสนาพุทธ พระพุทธเจ้าไปเรียนกับอาจารย์พราหมณ์ในป่ามาก่อน แม้จะได้พื้นฐานแต่พระพุทธเจ้าต่อยอดออกไป เช่น ในขณะที่พราหมณ์ไปบำเพ็ญตบะในป่าแต่ก็ยังฆ่าสัตว์บูชายัญ แนวทางพระพุทธเจ้าจะไม่เห็นด้วยกับตรงนี้  นอกจากนี้เวลานั้นแนวคิดการนับถือพระเจ้าได้พัฒนาไปสู่การนับถือพระเจ้าสูงสุดแล้วคือการไปรวมกับพรหมมัน แต่พระพุทธเจ้าเห็นว่าทุกอย่างมันไม่มีตัวตน มันตรงข้ามกัน

แล้วทั้ง 2 ศาสนาอธิบายสังคมต่างกันหรือไม่

ในศาสนาฮินดูมีเรื่องวรรณะ ทฤษฎีเดิมเชื่อว่าแยกกันด้วยเรื่องสีผิว คือแบ่งแยกสีผิวคนอารยันกับฑราวิกหรือคนพื้นเมือง แต่ภายหลังมีอีกทฤษฎีที่มาอธิบายว่าวรรณะแบ่งกันตามอาชีพที่ประมาณว่ามาจากการหวงวิชา แล้วถ่ายทอดกันไปเฉพาะกลุ่ม

อย่างไรก็ตาม ทฤษฎีเก่าที่ว่าแยกตามสีผิวต้นทฤษฎีมาจากความหมายของคำว่า ‘วรรณะ’ ที่แปลว่า ‘สี’ กลายเป็นทฤษฎีที่แบ่งแยกระหว่างชาวอารยันกับฑราวิก ส่วนทฤษฎีการแบ่งตามอาชีพนั้นอธิบายต่อว่าเมื่อแบ่งหน้าที่ทางสังคมแล้ว พื้นฐานของสังคมทั่วไปคือการเหยียดกันระหว่างอาชีพกับอาชีพด้วย แนวคิดนี้ทำให้ตกต่ำลงจนทำให้ศาสนาพุทธถีบตัวขึ้นมาจากการปฏิเสธแนวคิดนี้

กฎทางสังคมถ้าไม่เอาไปผูกกับแนวคิดทางศาสนามันก็ไม่ศักดิ์สิทธิ์ ถ้าไม่ศักดิ์สิทธิ์คนก็แก้ไขได้จริงหรือไม่ เหมือนรัฐธรรมนูญถ้าเป็นแค่กฎหมายเป็น  Secular (เรื่องทางโลก) มันไม่ศักดิ์สิทธิ์คนแก้ได้ แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่บอกว่า กฎหมายนี้มาจากพระเจ้า ดังเช่น กฎในไบเบิ้ล บัญญัติ 10 ประการที่มาจากพระเจ้า ถามว่าแก้ได้หรือ

ความต่างระหว่าง Holy Law (กฎหมายศักดิ์สิทธิ์เกี่ยวกับศาสนา) กับ Secular Law (กฎหมายทางโลก) คือการบวกความศักดิ์สิทธ์เข้าไป ดังนั้น เรื่องวรรณะถ้าจะให้คนเชื่อก็เอาไปบวกกับศาสนา เมื่อมันศักดิ์สิทธิ์คนก็ไม่สามารถแก้ได้จึงต้องเอาศาสนาอีกศาสนาหนึ่งมาแก้ ดังนั้น อยู่ดีๆถ้าใครจะมาบอกว่าล้มระบบวรรณะนั้นทำไม่ได้

ในช่วงเวลาหนึ่งศาสนาพุทธกับศาสนาฮินดูเจริญแข่งกันมาในอินเดีย แล้วทำไมศาสนาพุทธจึงเสื่อมสลายไปจากอินเดียในปัจจุบัน

อาจเพราะศาสนาพุทธพัฒนาตัวเองเข้าไปใกล้ศาสนาฮินดูทุกทีๆ  มันคล้ายกับการขายสินค้า พอขายสินค้ามันก็ต้องเลียนแบบกัน พอเลียนแบบมากๆเข้าแบบพอซื้ออันนี้จากแหล่งนี้ อีกแหล่งก็บอกว่ามีเหมือนกัน มันปรับตัวลดแลกแจกแถมกันไปให้คนซื้อรู้สึกว่าได้เลือกสิ่งที่ดีกว่า

ในสมัยก่อนศาสนาฮินดูกับศาสนาพุทธต่างกัน แต่ศาสนาพุทธเมื่อพระพุทธเจ้านิพพานไปแล้ว เราไม่สามารถขออะไรจากพระพุทธเจ้าได้ เพราะถือว่าหายไปแล้ว ส่วนศาสนาฮินดูบอกว่ามีพระเจ้า มีความทุกข์ร้อนอะไรก็ขอจากพระเจ้าได้ ดังนั้น หากไม่ได้เรียนรู้ทางปรัชญามาก็จะเข้าไปขอ เขาก็จะบอกว่าแบบนี้ฮินดูก็ดีกว่าสิ พุทธก็เลยสร้างพระโพธิสัตว์ขึ้นมาแข่ง แตกออกมาเป็นมหายานเลย ใช้ทำหน้าที่แทนพระเจ้า

ทางฮินดูพอเห็นแบบนี้ก็ยิ่งทำให้มีอิทธิฤทธ์มากมายขึ้น พุทธก็ทำบ้างมีหลายมือหลายตา พอฮินดูบอกมีศักติ พุทธก็บอกว่ามีนางปรัชญา ก็แข่งกันไป

แนวคิดนี้นำมาสู่กับนับถือพุทธศาสนานิกายตันตระที่สูงมากขึ้นในอินเดีย เพราะการแข่งขันทำตลาดความเชื่อใช่หรือไม่

ใช่ แต่มันมีสองแนวคิดเกี่ยวกับการสลายของศาสนาพุทธในอินเดีย คือ ศาสนาพุทธเสื่อมลงจนกระทั่งไปคล้ายฮินดูมากขึ้นทุกที จนถูกมองว่าแม้จะไม่มีสงครามกับศาสนาอิสลามในอินเดีย  คนก็จะทิ้งศาสนาพุทธไปเอง แต่ในอีกมุมหนึ่งบอกว่าถ้าเสื่อมจริงทำไมทิเบตจึงรับศาสนาพุทธแบบมีพระโพธิสัตว์ไปแล้วยังสืบต่อศาสนาให้เจริญรุ่งเรืองได้ ประเด็นคือแม้ศาสนาอิสลามจะเข้ามาพัฒนาการของศาสนาพุทธก็ไม่จบไปแต่กลับเข้าไปในทิเบตแล้วพัฒนาต่อ

แต่หากมองพัฒนาการพุทธศาสนาในอินเดียจะเห็นว่าต่างจากนิกายเถรวาทในประเทศไทย

เป็นความต่างในการใช้เครื่องมือ พุทธตันตระมีหลักคิดเกี่ยวกับเครื่องมือในการทำสมาธิ เช่น ภาพมณฑล(ที่อยู่ของเทพ) ประติมากรรมที่อาจเป็นเทพองค์ใดองค์หนึ่ง แล้วใช้เทพองค์นั้นเป็นเครื่องมือในการทำสมาธิ แต่เมื่อถึงขั้นสุดท้ายก็ปฏิเสธว่าแม้แต่เทพองค์นั้นก็ไม่มี ทุกอย่างเป็นมายา

เทพเป็นเครื่องทำสมาธิที่เหมือนกับการจำลองรูปของสิ่งที่ไม่มีรูปหรือไม่มีตัวตัวตนออกมา พอเราเพ่งจนเป็นอารมณ์ ประติมากรรมหรือภาพมณฑลนั้นจะอยู่ในใจเรา จนเราเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของเทพหรือมณฑลอันนั้น ในที่สุดเราก็จะรวมกับเทพองค์นั้น มันเหมือนกับเลียนแบบฮินดู แต่ท้ายสุดคือขอให้รู้ว่าแบบนั้นมันก็เป็นอนัตตา ขอให้รู้ว่าทุกอย่างที่ทำขึ้นมานั้นไม่มีจริง ให้สำนึกรู้เอาเองว่าคือมายา 

แสดงว่าอินเดียมีความเชื่อที่หลากหลายจนเป็นพหุสังคม แล้ววิธีการจัดการความต่างทางความเชื่อไม่ให้มีความขัดแย้งเป็นอย่างไร

สมัยโบราณกษัตริย์จะเลือกนับถือศาสนาโดยเฉพาะศาสนาฮินดู เพราะเป็นฐานให้อำนาจกับกษัตริย์ได้ อาจสามารถอ้างตัวเองได้ว่าพระเจ้าเลือกมาบ้าง เป็นบุตรแห่งพระเจ้าบ้าง ก็ว่ากันไป ดังประติมากรรมกษัตริย์ในราชวงศ์กุษาณะ (ประมาณพุทธศตวรรษที่ 6- 9 ) ที่พิพิธภัณฑ์มถุรา ที่ฐานจะมีจารึกเขียนว่าฉันเป็นลูกแห่งเทวดา หรือเหรียญต่างๆในสมัยนั้นจะแสดงให้รู้ได้เลยว่ากษัตริย์นับถือศานาฮินดู เช่น กษัตริย์กุษาณะยืนแล้วมือหนึ่งเอาของโยนในกองไฟ คงเป็นเรื่องการบูชาเทพเจ้า หรือแม้แต่กษัตริย์ในราชวงศ์คุปตะ (ประมาณพุทธศตวรรษที่ 8 -10 ) ก็พบหลักฐานลักษณะคล้ายกัน

แต่ขณะเดียวกันกลับปรากฏว่าในสมัยราชวงศ์คุปตะ ประติมากรรมในศาสนาพุทธกลับรุ่งเรืองและพบมากมาย อาจเพราะกษัตริย์ถือนโยบายอุปถัมป์ทุกศาสนา หรือแม้แต่ช่วงหลังคุปตะ (พุทธศตวรรษที่ 11 -14 ) เมืองหลวงของราชวงศ์วกาฏกะสร้างแต่ศาสนสถานฮินดู แต่ช่วงนั้นกลับมีขุนนางคนหนึ่งจะสร้างถ้ำอชัญตา (ถ้ำที่เป็นสังฆารามทางพุทธศาสนาที่ยิ่งใหญ่แห่งหนึ่งในสมัยโบราณประกอบด้วย 28 ถ้ำ มีทั้งภาพจิตรกรรมและประติมากรรมในพุทธศาสนา – ประชาไท) กษัตริย์ก็เปิดทาง

แต่ก็เหมือนกันมีที่กษัตริย์บางพระองค์ถือนโยบายศาสนาประจำราชวงศ์ จนสั่งทำลายวัดอื่นอย่างราชวงศ์ปัลลวะหรือโจฬะ ศาสนาประจำราชวงศ์เป็นฮินดู ไศวะนิกาย กษัตริย์บางพระองค์จะสั่งทำลายไวษณพนิกาย ในจารึกหนึ่งบอกว่า จงเอานารายณ์บรรทมสินธุ์ไปทิ้งทะเล เพราะว่าทะเลเป็นที่อยู่นารายณ์บรรทมสินธุ์ให้ไปอยู่ในที่นั้นก็แล้วกัน ผู้นับถือไวษณพนิกายก็เลยต้องหนีไปที่อื่น

แต่ความขัดแย้งที่มารุนแรงจริงๆคือ เมื่อศาสนาอิสลามเข้ามาด้วยสงคราม แต่สุดท้ายเมื่อเวลาผ่านไปในระยะหลัง กษัตริย์อิสลามพระองค์หลังๆกลับเริ่มเข้าใจว่าไม่สามารถสร้างอิสลามบริสุทธิ์ในอินเดียได้ ตรงนี้แสดงความเข้มแข็งมากของวัฒนธรรมอินเดีย กษัตริย์อิสลามจึงต้องมาคิดว่าทำอย่างไรจึงจะอยู่ร่วมกันได้อย่างมีความสุข

ตัวอย่างสำคัญคือพระเจ้าอักบาร์ แห่งราชวงศ์โมกุล (พุทธศตวรรษที่ 21 -23 ) จะไม่มีการไปต่อต้านฮินดูอีก และคิดไปถึงขนาดที่จะเอาหลักดีๆของศาสนาอื่นมารวมกัน นอกจากนี้กษัตริย์แคว้นคุชราตบางคนแม้จะเป็นอิสลามก็แต่งงานกับมเหสีชาวคริสต์บ้าง ฮินดูบ้าง อย่างกษัตริย์พระองค์หนึ่งพอสวรรคต เจ้าหญิงฮินดูที่แต่งงานด้วยก็สร้างมัสยิดถวาย ตัวมัสยิดเองก็ใช้ชื่อภาษาสันสกฤตด้วย

แสดงว่าในวัฒนธรรมอินเดียในอดีตแม้จะมีความขัดแย้งเพราะความเชื่อใหม่หรือศาสนาเข้ามา แต่ก็ใช้ความหลากหลายเป็นรากฐานวัฒนธรรมทำให้มีความเข้มแข้ง และเกิดการประนีประนอมกันมากกว่าเกิดการประหัตถ์ประหารกัน  แล้วในปัจจุบันจัดการความแตกต่างต่างจากในอดีตหรือไม่ 

เมื่อเกิดประเทศอินเดียขึ้นก็ระบุเลยว่าอินเดียเป็น Secular State (ประเทศที่ไม่เน้นเรื่องศาสนาหรือมีศาสนามาครอบงำทางการเมือง) หรือประเทศที่ไม่ถือว่าศาสนาใดเป็นศาสนาประจำชาติ เพื่อให้ชนกลุ่มน้อยมีตัวตนขึ้นมา ถ้าเขียนว่าฮินดูเป็นศานาประจำชาติจะทำให้ทุกคนต้องนับถือฮินดู หรือกฎหมายทุกอันต้องออกมาสอดคล้องรองรับความเป็นฮินดู

ถ้าอินเดียยึดถือประชากร 80 เปอร์เซ็นแล้วประกาศศาสนาฮินดูเป็นศาสนาประจำชาติ ระบบวรรณะก็จะยังคงอยู่ คนที่นับถือศาสนาอื่นอาจจะไม่มีสิทธิในสภาหรือไม่มีวันหยุดราชการเป็นของตนเอง ไม่สามารถใช้ภาษาตนเองเป็นภาษาราชการได้

ปัจจุบันภาษาราชการในอินเดียมี 15 ภาษา หนึ่งในภาษานั้นก็มีอูระดูซึ่งเขียนด้วยตัวอาหรับ ถ้าคนมุสลิมไม่สามารถเขียนอักษรเทวนาครีได้ก็สามารถใช้อักษรอาหรับเป็นภาษาติดต่อราชการได้ ภาษาทั้ง 15 ภาษาจะแบ่งตามเชื้อชาติ ทั้งนี้ ประเทศอินเดียแบ่งออกเป็น 20 รัฐที่ใช้ภาษาต่างกัน แต่ละรัฐจะภูมิใจในศาสนาของตัวเอง ดังนั้น เมื่อเข้าไปในแต่ละรัฐก็เหมือนเปลี่ยนประเทศใหม่ แต่ในธนบัตรเขาจะพิมพ์ภาษาทั้ง 15 ภาษาลงไป หรือวันหยุดราชการก็จะหยุดทุกศาสนาเพื่อให้ทุกศาสานาเท่าเทียมกัน ดังนั้นแม้เป็นชนกลุ่มน้อยก็สามารถประกอบพิธีของเขาได้

ประเทศอินเดียยอมรับกันในความต่างสูงมาก มิฉะนั้น อินเดียนยูเนี่ยนหรือสหพันธรัฐอินเดียตามศัพท์เดิมที่มหาตมะคานธีตั้งก็ไม่สามารถรวมกันได้ การเป็น Secular State แล้วก็ทำให้สังคมสมานฉันท์กัน

แล้วถ้าเปรียบเทียบลักษณะร่วมและลักษณะที่แตกต่างระหว่างอินเดียกับไทย

ลักษณะร่วมคือเป็นสังคมหลากหลายเหมือนกัน ประเทศไทยมีทั้งคนนับถือศาสนาพุทธ ศาสนาอิสลาม ศาสนาคริสต์ หรือศาสนาอื่นๆมาอยู่ร่วมกัน เพียงแต่เรากลับรู้สึกว่าแกนของเมืองไทยคือศาสนาพุทธและจะต้องหยุดที่ความสำคัญของศาสนาพุทธเท่านั้น ต้องใช้ภาษาไทยเป็นภาษาราชการเท่านั้น คนไทยชอบไปมองต่างประเทศที่คิดว่าเป็นอารยะแล้วแต่ไม่มองประเทศที่มีลักษณะพื้นฐานคล้ายๆกัน

ลักษณะสังคมไทยก่อนที่ศาสนาพุทธนิกายเถรวาทจะเข้ามาก็เคยอยู่กันด้วยความหลากหลาย เช่น สมัยทวารวดี พุทธศาสนานิกายเถรวาทก็อยู่กับนิกายมหายานได้ ฮินดูก็อยู่ร่วมกันทั้งไศวนิกายและไวษณพนิกาย และยังมีนับถือผีอีก แต่อยู่ร่วมกันได้

ในจารึกสุริยวรมันที่ 1 หรือจารึกศาลพระกาฬที่พบในจังหวัดลพบุรี กษัตริย์เหมือนเคยพูดว่าศาสนาทุกศาสนาอยู่ร่วมกันด้วยความสุข ประกาศคุ้มครองทุกศาสนา แม้ว่ากษัตริย์จะเป็นฮินดูไศวนิกายก็ตาม นอกจากนี้ก็อนุญาตให้สร้างปราสาทเป็นศาสนสถานพุทธได้(เนื้อความในจารึกศาลพระกาฬหรือจารึกหลักที่19  : (มหา) ศักราช 944 วันอาทิตย์ขึ้น 14 ค่ำ เดือน 10 พระบาทกัมรเดงกำตวน อัญศรีสูรยวรมทวะ มีพระบัณฑูรตรัส “พระนิยม” นี้ให้บุคคลทั้งหลายถือเป็น “สมาจาร” คือกฎที่ต้องประพฤติปฏิบัติตามต่อไป

ในสถานที่อยู่ของดาบสทั้งหลาย หรือของผู้ซึ่งบวชเป็นพระภิกษุมหายานก็ดี บวชเป็นสถวิระก็ดี ให้ท่านทั้งหลายที่บวชโดยจริงใจถวาย “ตบะ” แก่พระบาทกัมรเดงกำตวญอัญศรีสูรยวรมเทวะ

ถ้าผู้ใดมาทำทุราจารใน “ตโบวนาวาส” ต่างๆแลมารบกวนดาบสซึ่งถือโยคธรรม ไม่ให้สวดมนต์ถวายตบะแด่พระบาทกัมรเดงกำตวนอัญศรีสูรยวรมเทวะโปรดเกล้าฯให้จับผู้นั้นมาขึ้นศาลสภา เพื่อจะได้ฟังคดีที่ควรจะถูกตัดสินอย่างเคร่งที่สุด  : แปลโดยศาสตราจารย์ ยอร์ช เซเดส์ – ประชาไท ) 

ศาสนาพุทธเนิกายเถรวาทเข้ามาในช่วงไหนและได้รับการยอมรับมากขนาดนี้ในประเทศไทยได้อย่างไร

เคยวิเคราะห์แบ่งช่วงประวัติศาสตร์ตรงที่พุทธศตวรรษที่ 19 เพราะเป็นช่วงที่ศาสนาพุทธและฮินดูในประเทศอินเดียเริ่มเสื่อมเนื่องมาจากศาสนาอิสลามกำลังรุกเข้าไปในช่วงนั้น ทำให้ภูมิภาคแถบเราคงติดต่อกับทางอินเดียได้ยาก จึงต้องไปติดต่อกับทางลังกาที่นับถือศาสนาพุทธนิกายเถรวาท ความนิยมนิกายเถรวาทจึงเข้ามาในช่วงนี้

ช่วงพุทธศตวรรษที่ 19 โลกมันเปลี่ยนแปลง ทางจีนก็เปลี่ยนเป็นราชวงศ์หยวนหรือมองโกลที่พยายามรุกมาทางพม่าด้วย เรื่องเหล่านี้มันสั่นคลอนหมดทั้งภูมิภาคและโลก ส่วนมุสลิมในอินเดียก็มีอิทธิพลเช่นกัน ทำให้อินเดียที่เคยเป็นแกนให้ภูมิภาคนี้ตลอดเกือบพันปีหายไป พอภูมิภาคเคว้ง พูดง่ายๆก็ต้องช่วยกันเอง ถ่ายทอดความเชื่อกันเอง เริ่มแรกก็รับความเชื่อจากลังกา พอแต่ละรัฐเริ่มมั่นคงขึ้นก็แลกเปลี่ยนวัฒนธรรมความเชื่อกันภายในภูมิภาคภายใต้พื้นฐานความเชื่อในนิกายเถรวาท 

หลังการเปลี่ยนแปลงนี้เกิดการจัดการทางความเชื่อที่ต่างกันอย่างไร

กรณีอินเดียที่เป็น Secular State ก็เปิดโอกาส แม้จะมีกฎหมายที่มีอิทธิพลของฮินดูแต่ก็มีกฎหมายที่มีอิทธิพลของอิสลามมาด้วย

สำหรับในประเทศไทยคิดว่าเป็นศูนย์กลางศาสนาพุทธแล้ว แต่ความจริงไม่ได้มองโลก ไม่ได้มองคนอื่นว่าเป็นอย่างไรและไม่ยอมรับความแตกต่าง แค่พุทธเองก็มีนิกายตันตระ มีพุทธแบบทิเบต เขาทำอะไรบ้างก็ไม่เคยรู้ เขามีวิธีคิดทางศาสนาที่ก็พัฒนาไปเรื่อยๆอย่างไร เราก็ไม่สนใจ มองว่าพุทธต้องเถรวาทเท่านั้นแล้วมองอีกว่ามุสลิมเป็นชนส่วนน้อย

หลังการปรินิพพานของพระพุทธเจ้า ศาสนาพุทธมีความแตกต่างกันมากมายไปตามแต่ละนิกาย แสดงว่าศาสนาพุทธเองแนวคิดก็ไม่ตกผลึกเป็นหนึ่งเดียว ทำให้มีการเมืองของนักบวชใช่หรือไม่ 

ตอนนี้เด็กทุกคนในประเทศไทยตกอยู่ภายใต้อำนาจของหลักสูตรการศึกษาตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาหรือ มัธยมศึกษา ซึ่งจะปั้นเด็กอย่างไรก็ได้ หลักสูตรเหล่านั้นบอกว่าเราต้องรักชาติจนเป็นชาตินิยมไป ปั้นแบบนี้ขึ้นมาจนประสบความสำเร็จ การปั้นพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ มีคำนี้ในหนังสือเรียนซึ่งพอเด็กรับพื้นฐานนี้แล้วรู้ภายหลังว่าทำไมรัฐธรรมนูญจึงไม่มีระบุไว้ก็ช็อก นี่คือเด็กที่ได้รับการสร้างโมเดลเสร็จเรียบร้อย  คนไทยเวลาเรียนไม่ว่าอะไรก็ตามไม่ค้นคว้าต่อ สมมติผมสอนประวัติศาสตร์ศิลปะแล้วอ้างคัมภีร์อะไรขึ้นมา มีนักศึกษาที่กลับไปค้นว่าที่สอนมันมีในคัมภีร์นั้นจริงหรือไม่สักกี่คน ขนาดนักศึกษามหาวิทยาลัยเป็นแบบนี้ แล้วเด็กประถมหรือมัธยมจะค้นหรือว่ารัฐธรรมนูญบอกว่าเป็นพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติตามที่บอกไว้ในแบบเรียนหรือที่อาจารย์สอน  แต่ไม่แน่ใจว่าคนที่ร่างรัฐธรรมนูญตั้งแต่ต้นมีความคิดเรื่องนี้หรือไม่ การไม่เขียนระบุพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติในรัฐธรรมนูญอาจจะเป็นเพราะมีความรู้เรื่อง Secular State ตั้งแต่แรก ต้องไปศึกษาที่มาของรัฐธรรมนูญว่าทำไมทุกฉบับจึงไม่ระบุให้พุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ  เกี่ยวกับ ดร.เชษฐ์ ติงสัญชลี หลังไปใช้ชีวิตในกรุงนิวเดลี ประเทศอินเดีย 4 ปี เพื่อศึกษาต่อในระดับดุษฎีบัณฑิต ด้านประวัติศาสตร์ศิลปะจากสถาบันพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติแห่งประวัติศาสตร์ศิลปะการอนุรักษ์พิพิธภัณฑสถานวิทยา (National Museum Institute of History of Art Conservation and Museology)

4 ปี ในประเทศอินเดีย นอกจากความรู้ภาษาอย่างอังกฤษและภาษาสันสกฤตที่ต้องเรียนแทบทุกวันแล้ว ยังต้องศึกษาวิชาความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับศิลปะอินเดียโบราณ ศิลปะอินเดียเหนือและใต้สมัยกลาง ประติมานวิทยา พื้นฐานศาสนาต่างๆ ประวัติศาสตร์ วรรณคดี ภูมิศาสตร์ เพื่อปูพื้นสู่การทำวิทยานิพนธ์เรื่อง ‘สัตตมหาสถาน’

ในช่วงเวลา 4 ปีนี้ ดร.เชษฐ์ไปสัมผัสพื้นที่อินเดียจนเรียกได้ว่าแทบทุกรัฐ ไม่ว่าจะจากคุชราตถึงเบงกอล หรือจากแคชเมียร์ถึงทมิฬนาดูเพื่อถ่ายรูปประติมากรรม สถาปัตยกรรม และเข้าพิพิธภัณฑ์ต่างๆ และเดินทางต่อไปยังลังกา บางครั้งก็ไปถึงปากีสถานหรือเนปาล

ดร.เชษฐ์ เล่าว่าเริ่มต้นเดินทางแบบนี้ก็ด้วยการอ่านหนังสือท่องเที่ยวและหนัสือวิชาการบ้าง อินเตอร์เน็ตบ้าง ซื้อหนังสือที่มีรูปบ้าง คนอินเดียมักเดินทางโดยรถไฟเป็นหลักก็หาวิธีการจองตั๋วแล้วจัดสรรเส้นทางเดินทาง หากศาสนสถานใดอยู่ไกลหรือไม่รู้ว่าอยู่ที่ใดก็สื่อสารด้วยภาษาถิ่นตามด้วยการชี้รูปในหนังสือที่ซื้อมาให้คนพื้นถิ่นดู

พ.ศ.2550 ดร.เชษฐ์ กลับสู่ประเทศไทยและเป็นอาจารย์ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร

เพลงคณะ นะเธอจ๋า

ข่าวคราวพี่ต้า พิเศษ สังข์สุวรรณ มีมาอยู่เนืองๆ จนหวนนึกถึงบทเพลงต่างๆในคณะโบราณคดีที่เคยร่วมร้อง ร่วมเล่นกันมาทั้งอย่างเป็นพิธีการและแบบสรวลเสเฮฮาในช่วงเย็นๆจนถึงเกือบเช้าใต้ร่มเงาปู่กร่างตลอด 4 ปี หลายเพลงพี่ต้าเป็นคนแต่ง อีกหลายบทเพลงก็มีคุณค่าไม่ยิ่งหย่อนกว่ากัน เพราะเป็นผลงานที่พี่เก่าหลายคนและหลายรุ่นใช้การผ่านชีวิตและประสบการณ์ต่างๆมารังสรรค์เป็นถ้อยคำและท่วงทำนองบันทึกช่วงวันเวลาหนึ่งๆเอาไว้  หลายเพลงจึงเป็นมากกว่าเพลง แต่มีเรื่องราวและความหลังที่ชวนมองย้อนกลับไปอย่างมากมาย แต่บางทีคนโบราณยุคหลังๆอาจจะไม่ค่อยรู้และไม่ค่อยหยิบยกมาใช้สร้างความเฮฮาครื้นเครงดังแต่ก่อนที่เสียงกลองมักดังสนั่นแทบทุกเย็น  โชคดีที่การท่องเข้าไปในโลกอินเตอร์เน็ตครั้งหนึ่งทำให้ได้เจอกระทู้ ‘อยากร้องเพลงคณะ’ แปลกใจปนประหลาดใจที่ยังมีหลายๆคนพูดถึงบทเพลงเหล่านี้อย่างจริงจังในกระแสเวลาที่เปลี่ยนไป เป็นบอร์ดของรุ่นไหนไม่ทราบได้ คาดว่าน่าจะเป็น ‘ซาหริ่ม’  จากบอร์ดนี้เองทำให้ผมรู้ว่า ‘เพลงอาลัยลั่นทม’ นั้นเนื้อร้องแต่งโดย พี่เจนภพ จบกระบวนวรรณ แต่ใช้ทำนองล้อไปกับ ‘มาลัยใบจันทน์’ ทำนองเดิมของพี่ต้า ดังนั้น ที่ผมเคยเล่าไปก่อนนี้จึงผิดพลาดว่าเนื้อร้องแต่งโดยพี่ต้า จึงขออภัยพี่น้องคนโบราณมาไว้ยังที่นี้ด้วย  

 บางส่วนจากกระทู้ ‘อยากร้องเพลงคณะ’ บางความเห็นเป็นคำบอกเล่าจากพี่ต้าด้วยhttp://www.pantown.com/board.php?id=5412&area=1&name=board1&topic=408&action=view  เป็นความสนุกเล็กๆแบบคนโบราณๆ  

“เมื่อวานกูเดินทางไปพิษณุโลก ระหว่างทางที่ผ่านอยุธยา อยู่ดีดีกูก็นึกถึงเพลงที่เมื่อก่อนร้องเป็นประจำขึ้นมา..“อยุธยา.. เมืองเก่าของเราแต่ก่อน…”   กูจำได้ว่าเพลงคณะเรา มีทั้ง อยุธยา , ลพบุรี , สุโขทัย .. แต่กูไม่แน่ใจว่า พิษณุโลก มันมีป่ะวะ ? ถ้ามี.. ใครก็ได้ช่วยลงเนื้อร้องให้ดูหน่อยดิ หรือถ้าใครนึกเพลงอื่นได้ ก็มาลงๆกันหน่อย  คิดถึงคณะว่ะ คิดถึงพวกมึงด้วย  โดย: AiMeR [5 พ.ค. 50 23:07] ( IP A:203.153.175.133 X: )  ——————————————————————————–เพลงอาลัยลั่นทม  น่าเสียดายครับ ที่รุ่นเรา ยังร้องเพลงนี้กันไม่ค่อยได้ ไปเอามาจากเว็ปรุ่น 45 ใครรู้ทำนอง ก็ช่วยสอนๆ กันร้องหน่อยนะครับ ถ้าจัดลำความคลาสสิคของเพลงคณะเราแล้ว มีสามเพลง ซึ่ง อ.พิเศษ สังข์สุวรรณ (นักทำดนตรีประกอบภาพยนต์มือหนึ่งแห่งเมืองไทย และ เคยสวมบทบาท เป็น “เนเมียวสีหบดี” ในเรื่องบางระจัน “พญามัจจุราช”ในเรื่องนรก “หมอขมังเวทย์ ในเรื่องลองของ” ) เป็นผู้ประพันธ์ทั้งเนื้อร้องและทำนอง คือ แววมยุรา,มาลัยใบจันทร์,อาลัยลั่นทม และเพลงอื่นๆ อีกมากมาย โดย: ออกญาเมืองตูร์ [6 พ.ค. 50 1:02] ( IP A:82.228.158.118 X: )  ——————————————————————————–

ความคิดเห็นที่ 2“รักริงโง” คำร้อง-ทำนอง โดย สุรพล สมบัติเจริญ (ราชาเพลงลูกทุ่ง)  ค่ำคืนนี้มีจันทร์สวยส่องสกาว เมฆขาวพราวเรียงรายเห็นดาวเกลื่อนท้องนภาน่าใจหาย คนรักคลายยังไม่มาให้ชื่นค่ำคืนนี้ไม่มีแม้แต่เงาเธอ พี่เผลอกายเฝ้ายืนไร้คนเกี่ยวก้อยแสนเศร้าสุดฝืน ทนเฝ้ายืนกลืนน้ำตาโอ้..นวลน้องเนื้อทองเจ้าอยู่แห่งไหน โปรดเห็นใจพี่สักคราย้อนคืนกลับ ซิ น้องเอย อย่าช้า มาซิมา พี่จะพาน้องโชว์พี่ยังรักยังคอยไม่เปลี่ยนใจ ใต้ซุ้มรักริงโง..ทุกคืนค่ำ พี่ยังคอยแม้ดึกโข เฝ้าร้องเพลงริงโงเรียกเธอ.. (เพลงนี้ คาดว่า คงเป็นเพลงที่ พวกรุ่นพี่สมัยก่อนนู้น นำมาร้องเล่นกันบ่อย ไม่แน่ใจว่า ในยุคที่ สุรพล สมบัติเจริญ กำลังดังสุดขีด นักศึกษาคณะเรา ก็คงจะเป็นแฟนๆ ของนักร้องผู้นี้อยู่เหมือนกัน ที่แน่นอนที่สุด คือ “คุณพี่ เจนภพ จบกระบวนวรรณ” นักสะสมเพลงลูกทุ่ง ก็เป็นศิษย์โบราณคดี… เพลงนี้ อย่างน้อยที่สุด พวกผู้ชายรุ่นเราคงจำกันได้ดี ตอนปีหนึ่งในค่ำคืนแห่งวันสุกดิบ ฮะๆๆๆ ) โดย: ออกญาเมืองตูร์ [6 พ.ค. 50 1:15] ( IP A:82.228.158.118 X: )  ——————————————————————————–ความคิดเห็นที่ 3

นเรศวร…. พระมหาวีรราชเจ้า จอมไทย เพลง “มาร์ชนเรศวร” ที่จริงแล้ว เป็นหนึ่งในบทเพลงปลุกใจของกองทัพบก ทำนองเพลงจริงๆแล้ว จะเร็วกว่า และไม่มีการร้องรับ ที่จริงพูดถึงเพลงนี้ ก็นึกถึง “พระราชวังจันทน์” ซึ่งอยู่ที่พิษณุโลก สมเด็จพระนเรศวร เคยประทับอยู่เช่นกัน ต่อมา ที่กรุงศรีอยุธยา ก็มีพระราชวัง ชื่อ “จันทน์เกษม” ก็เป็นหนึ่งในที่ประทับของพระองค์ดำคราครั้งที่ดำรงยศเป็นอุปราช  พระราชวังจันทร์เกษม ที่อยุธยา เป็นสถานที่ใช้รับน้องใหญ่คณะโบราณคดี (มาลัยใบจันทร์) ในสมัยแรกเริ่มเดิมที เคยเห็นภาพถ่ายเก่าๆที่คณะ ภาพเหล่านี้อยู่ในหนังสือรุ่น ช่วงปี 13-25 มั้งถ้าจำไม่ผิด อยู่ในห้องสมุด ดูในภาพแล้ว บรรยากาศคงน่ากลัวมาก.. ) โดย: ออกญาเมืองตูร์ [6 พ.ค. 50 1:31] ( IP A:82.228.158.118 X: )  ——————————————————————————–

ความคิดเห็นที่ 4

แล้วยังมีอีกเพลงนึง ชื่อ “ศรีสัชาลัย” (ไม่ใช่เพลงสุโขทัยนะครับ)เหมือนเคยได้ยินพี่เก่าซักคน บ่นๆว่า เพลงนี้หายไปไหนแล้วผมก็ไม่ทราบเหมือนกันครับ หากว่า ถ้ามีเพลงนี้จริง ถ้าพี่ๆท่านไหนเปิดผ่านเข้ามาในกระทู้แห่งนี้ ช่วยแถลงถึงข้อเท็จจิงด้วยครับ จะเป็นพระคุณต่อรุ่นของพวกเราอย่างมาก โดยส่วนตัวแล้ว ผมสนใจถึงความเป็นมาของเพลงคณะอยู่พอสมควร ก็ยังไม่สามารถหาคำตอบได้ ว่า เพลงไหนเก่าแก่ที่สุดของคณะโบราณคดี หากวิเคราะห์กันจริงๆแล้ว ประเพณีมาลัยใบจันทร์ นั้น มีขึ้นครั้งแรก ปีใด เพลง แววมยุรา ถูกจัดเป็นเพลงคณะเมื่อใด แล้วเพลงไหน เป็นเพลงแรกของโบราณคดีคงต้องให้พี่ๆ ในสมัยนั้นมาเป็นผู้ให้คำตอบ แต่เชื่อว่า โบราณคดี สี่ ถึง ห้ารุ่นแรก คงยังไม่มีประเพณีนี้อย่างแน่นอน  โดย: ออกญาเมืองตูร์ [6 พ.ค. 50 1:49] ( IP A:82.228.158.118 X: )  ——————————————————————————–

ความคิดเห็นที่ 5

อยากร้องเพลงประปรางค์สามยอดอ่ะ ชอบทำนองเพลง แต่กรูลืมเนื้อร้องบางส่วนไปว่ะ ใครที่พอมีเนื้อร้องเก็บอยู่บ้าง เอามาลงเป็นอานิสงค์แกเพื่อนๆหน่อยวะ โดย: หนูทิพย์คิดถึงโบราณคดีมากๆๆๆๆ [6 พ.ค. 50 9:46] ( IP A:203.152.9.158 X: )  ——————————————————————————–

ความคิดเห็นที่ 7

ซูฮก สันติชิบหาย..อยู่ตั้งไกลถึงฝรั่งเศส เสือกหาข้อมูลเพลงคณะเราได้ขนาดนี้ เจ๋งๆ  ว่าแต่เพลงอาลัยลั่นทมนั่นน่ะ อยากฟังว่ะ ตอนเห็นเนื้อร้องครั้งแรกในเวบรุ่น 45 ก็รู้สึกว่า..มันได้อารมณ์มากเศร้าแบบอาลัยอาวรณ์จริงๆ  โดย: AiMeR [6 พ.ค. 50 22:19] ( IP A:203.153.174.252 X: )  ——————————————————————————–ความคิดเห็นที่ 9 และ 10

แววมยุรา (เพลงแห่งความน้อยเนื้อต่ำใจ ตัดพ้อต่อว่าตามประสาวัยรุ่นนมเพิ่งแตกพาน..ช่วงนั้นปี 2510 กลางๆปี ก็มีข่าวมาว่าทางสภาการศึกษาแห่งชาติมีดำริจะยุบคณะโบราณคดี หรือไม่ก็เปลี่ยนชื่อเปลี่ยนหลักสูตรเป็นคณะอักษรศาสตร์ไปเสียรู้แล้วรู้รอด ตามคติการศึกษาจากสภาเต่าตุ่นที่ไหนก็ไม่ทราบรายละเอียดนัก โดยไม่ศึกษาให้สมกับเป็นสภาการศึกษาว่า แกนปรัชญาวิชาหลักที่เราเรียนคือวิชาโบราณคดี ซึ่งไม่ใช่วิชาอักษรศาสตร์.. แต่เขาคิดในแง่บริหารการศึกษาที่ไม่ได้ศึกษา ตามประสาคนว่างงานช่างคิดเพ้อเจ้อ!! 

เราก็ไปเดินขบวนไปโวยกันพอให้เต่าหดหัวเข้ากระดองและกลับไปคิดใหม่ ว่า “งั้นกูก็ตั้งคณะอักษรศาสตร์ขึ้นมาใหม่ก็ได้..ง่ายกว่า..ไหนๆก็มีแผนที่จะขยายมหาวิทยาลัยจอมยุ่งนี้อยู่แล้ว อย่าให้มันยุ่งมากกว่านี้เลย..เวียนเฮดว่ะ!!\\” เพลงนี้มีแรงดลใจมาจากเรื่องนี้ แต่ไม่ได้มีผลในการตัดสินใจของใครต่อหรอก จากคำบอกเล่าของ พิเศษ สังข์สุวรรณ โดย: boNg [6 พ.ค. 50 23:22] ( IP A:58.147.105.82 X: )  ——————————————————————————–ความคิดเห็นที่ 11และ 12

มาลัยใบจันทน์  เนื้อร้องทำนอง พิเศษ สังข์สุวรรณ เพลงนี้เขียนขึ้นเมื่อเพื่อพิธีไหว้ครูรับน้องใหม่ปี 2512 ที่มาของเพลงนี้เนื่องมาจากการรับน้องปี 2511 ที่พระราชวังนารายณ์ราชนิเวศน์ ลพบุรี ตอนนั้นพี่ปู่ เจตนพันธ์ ธนสุนทร เป็นหัวหน้าหน่วยที่นั่น แกไปเตรียมกิ่งใบจันทน์ห้อยริบบิ้นสีม่วง มาให้รุ่นพี่นำไปสวมคอให้น้องเมื่อจบพิธีรับน้องใหมแล้วซึ่งก็เป็นการตบหัวแล้วลูบหลังที่ดี 

อย่างน้อยก็แทนคำพูดว่า “ตบกะบาลเจ้าเพราะฮักเจ้า” ..ก็ดีกว่าตบแล้วเฉยๆ จึงนำแนวคิดมาประยุกต์ในปีต่อมา เพราะรับตำแหน่งประธานเชียร์และการแสดง มีหน้าที่โดยตรงอยู่แล้วจึงมีโอกาสที่จะปรับแต่งวิธีการเดิมให้เป็นพิธีการมากขึ้นและตรงความหมายความประสงค์ของการกระทำมากขึ้นโดยเพิ่มพิธีไหว้ครูและบายศรีสู่ขวัญ เข้าไปในกระบวนการรับน้องใหม่ด้วย มีท่านคณบดีเป็นประธานในพิธี  ถ้าเพลงและพิธีนี้ประสบความสำเร็จตามความมุ่งหมาย ก็ต้องยกคุณงามให้อาจารย์และรุ่นพี่ทุกคนที่ร่วมงานและสืบต่อกันมา.. ความจริงแล้วทุกรุ่นก่อนหน้านั้นก็ประสงค์ในสิ่งเดียวกัน เพียงแต่ไม่ได้สร้าง ประตูที่ชัดเจนกว้างพอที่จะเชื่อมบริเวณซึ่งกันและกันเท่านั้น จากคำบอกเล่าของ พิเศษ สังข์สุวรรณ โดย: boNg [6 พ.ค. 50 23:45] ( IP A:58.147.105.82 X: )  ——————————————————————————–ความคิดเห็นที่ 13

อาลัยลั่นทม เนื้อร้องทำนอง เจนภพ จบกระบวนวรรณ โบราณคดีรุ่น 20  เพลงนี้เขียนขึ้นในช่วงที่ต้องย้ายออกจากตึกพรรณาราย มาเรียนที่ใหม่ ด้วยความอาลัยจึงได้แต่งเพลงนี้ขึ้นโดยใช้ ทำนองล้อกันกับเพลงมาลัยใบจันทน์ ต่อมาเพลงนี้ได้ถูกใช้ในพิธีปัจฉิมนิเทศจนปัจจุบัน โดย: boNg [6 พ.ค. 50 23:58] ( IP A:58.147.105.82 X: )  ——————————————————————————–ความคิดเห็นที่ 14

โบราณคดี 1   เนื้อร้องทำนอง ไม่ทราบผู้เขียน แต่ท่วงทำนองคล้าย “เพลงนกน้อยในไร่ส้ม” ที่นักหนังสือพิมพ์ชอบร้องกัน น่าสงสัยว่าน่าจะเป็น พี่จิตต์ (สุจิตต์ วงษ์เทศ) หรือพี่ขรรค์(ขรรค์ชัย บุญปาน) เป็นผู้เขียน เพราะใฝ่ใจทางหนงสือพิมพ์อยู่ทั้งคู่ พวกเราโบราณคดี             ป่าดงพงพีเราก็กล้านอน เราก็กล้านอนบ่ห่อนเกรงภัยใดใดคำลง บันเทิง เริงใจ ฮะฮะเริงใจชีวิตชะอยสดใส    เหมือนนกที่ในไร่นาเราไม่นำพาต่อสิ่งใดใด เราไม่นำพาต่อสิ่งใดใด

มีเงินมีทองไว้ซื้ออะไร(หญิง)  ซื้อเหล้าใส่ไหไว้กิน(ชาย)

กับแกล้มไม่ต้อง(หญิง) เป็นของไม่ดี(ชาย)

กับแกล้มไม่ต้อง (หญิง)เป็นของไม่ดี(ชาย) หมดเปลืองใช่ที่ ถ้ามีก็เอา(พร้อมกัน)  เพลงนี้รุ่น 12 เข้ามาปี 1 พ.ศ. 2510 ก็โดนบังคับเข้าแถวแหกปากร้องมาต้งแต่ต้น คาดว่าคงแต่งขึ้นประมาณ พ.ศ. 2509 ไม่เกิน 2507 เพราะพี่เจ๊ก (สุเชษฐ์ บัวชาติ รุ่น 10) คงยังไม่คุ่นเคยกับเพลงนี้นัก.. แต่อาจสันนิษฐานผิดก็ได้..เพราะพี่เจ็กแกไม่ค่อยคุ้นเคยกับอะไรเลย..แม้แต่กับตัวแกเอง!! จากคำบอกเล่าของ พิเศษ สังข์สุวรรณ โดย: BoNg [7 พ.ค. 50] ( IP A:58.147.105.82 X: )  ——————————————————————————–ความคิดเห็นที่ 15

ขอบพระคุณครับ.. เป็นพระคุณอย่างยิ่งจริงๆนี้ผมก็เพิ่งทราบนะเนี่ย ว่าเพลงอาลัยลั่นทม แต่งโดย พี่เจนภพแต่ละเพลงของคณะเรานี้ น่าสนใจมากๆ นับว่า คณะเราโชคดี บุคคลที่ประพันธ์เพลงเหล่านี้ขึ้นมา ล้วนแต่ เป็น ศิลปิน นักเขียน ชื่อดังทั้งสิ้น  ………..ไหนๆ ก็ไหนๆแล้ว ผมชอบเป็นการส่วนตัวครับ ฮะๆพูดถึงเรื่องเพลงประกอบภาพยนต์ ที่พี่ต้าร์ พิเศษ สังข์สุวรรณ แต่งขึ้นนั้น เท่าที่ผมทราบ คือ   รางวัลสมาคมสมาพันธ์ภาพยนต์แห่งชาติ ครั้งที่ 1 ประจำปี พศ 2534 ดนตรีประกอบยอดเยี่ยม คือ พิเศษ สังข์สุวรรณ จาก “คนเลี้ยงช้าง”ครั้งที่ 3 ประจำปี พศ 2536 เพลงนำยอดเยี่ยม : พิเศษ สังข์สุวรรณ จาก “มือปืน 2 สาละวิน” เพลง “ฤาจะสิ้นพันธุ์เสือ” นำแสดงโดย สรพงศ์ ชาตรี และ ฉัตรชัย เปล่งพานิช  ยังมีอีกหลายผลงานที่พี่ต้าร์ได้ประพันธ์เอาไว้ อย่างเช่น เพลง “สิ่งที่เห็น เป็นทุกสิ่ง” หนึ่งในเพลงประกอบภาพยนต์ เรื่อง “หมานคร”อีกทั้ง เรื่อง “กาลครั้งหนึ่งเมื่อเช้านี้..” (นำแสดงโดย สันติสุข กับ จินตรา ) พี่ต้าร์ ก็ได้เข้าไปทำเกี่ยวกับดนตรีประกอบภาพยนต์เรื่องนี้  โดย: ออกญาเมืองตูร์ [7 พ.ค. 50 5:17] ( IP A:82.228.158.118 X: )  ——————————————————————————–ความคิดเห็นที่ 17

เพิ่งรู้เหมือนกันว่า เนื้อร้องอันสุดซึ้งของเพลงอาลัยลั่นทม จะถูกกลั่นกรองออกมาจากปลายปากกาของคุณเจนภพ เจนกระบวนหัด ( จบกระบวนวรรณ รู้สึกจะเป็นนามปากกา ) ก่อนหน้านี้เคยได้เจอคุณเจนภพบ้างในหลายโอกาส เพราะลูกชายคุณเจนภพเป็นเพื่อนร่วมห้องในสมัยที่เรียนมัธยม แต่ไม่เคยรู้เลยจริงๆว่า คุณเจนภพเป็นรุ่นพี่คณะโบราณฯด้วย เพิ่งมารู้ทีหลังนี่แหละ ฯ โดย: AiMeR [8 พ.ค. 50] ( IP A:203.153.175.109 X: )  ——————————————————————————–

ความคิดเห็นที่ 18

ขอบคุณ คุณมดมากๆเลยครับบบ ผมก็คอหนังไทยยุคเก่าเหมือนกัน… ส่วนคุณพี่เจนภพ นั้น ชื่อจริงๆแล้วชื่อ “สันติภพ เจนกระบวนหัด” ส่วน “เจนภพ จบกระบวนวรรณ” เป็นเสมือน ชื่อทางวงการ (แวดวงดนตรีลูกทุ่งสมัยเก่าๆ โดยเฉพาะนักร้อง ใช้ชื่อสมมุติขึ้นทั้งนั้น เช่น “ชาย เมืองสิงห์”ชื่อจริง คือ สมเศียร พานทอง, “กังวาลไพร ลูกเพชร” หนึ่งในนักร้องและลูกศิษย์ของสุรพล ก็เป็น ชื่อในวงการ) 

….เข้าประเด็น ต่อ ก็เคยไปจีบสาวลพบุรี อยู่ช่วงนึง ลุ่มๆดอนๆ บ้าขนาดที่ว่านั่งรถตู้ไปพักที่ลพบุรีถึงสองคืน เพื่อไปเจอสาวเจ้า โคตะระโรแมนติกซะไม่มี  “สามยอด สามยอด สามยอด พระปรางค์สามยอด เสียดยอด เสียดฟ้า……เหมือนปรัชญา ประเสริฐ…. ทิ้งไว้ให้เกิดสติปัญญา ศาลพระกาฬโบราณสถานแต่นานมา ศิลาแลงแกร่งแห่งกรุงละโว้ ยิ่งใหญ่….รุ่งเรือง ละโว้เป็นเมืองพระนารายณ์…ราชนิเวษน์ ไสวเป็นหนึ่งในอยุธยา…. พระที่นั่ง ตำหนักผุพัง โอ้ อนิจจาน้ำตก เหมือนน้ำตา..ไหลเป็นแควป่าสักซึมเซา..เฮ้ย..พวกเราโบราณคดี พร้อมใจบูชา พระบารมี เพื่อลพบุรีธานีบุราณ… “(เพลงลพบุรี)  แต่..อย่างว่า เมื่อไม่ใช่คู่เรา จีบไปก็ไม่ติด ทำอย่างไงก็ไม่สำเร็จ แต่ ไม่เคยเสียน้ำตาให้ผู้หญิงคนไหนหรอก เชอะ เพราะว่า.. “โบราณคดี ไม่มีน้ำตา..ถึงแม้ชีวินจะสิ้นชีวาพี่น้องพร้อมหน้า เข้าป่าเบิกบุก..สนุกสนานชื่นบาน ชื่นบานสุขเกษมปลื้มเปรม ปลื้มเปรมปรีดา เรามีความสุข สนุกเฮฮา เรามิได้พลันเสาะสรรสำอารยธรรมหล้า อันบริสุทธิ์มนุษยชาติขาดหาย ขาดหาย ให้เห็น ให้เห็นด้วยเป็นศรัทธา..” (โบราณคดีไม่มีน้ำตา)  โดย: ออกญาเมืองตูร์ [8 พ.ค. 50 1:23] ( IP A:82.228.158.118 X: )  ——————————————————————————–ความคิดเห็นที่ 21 

นึกถึง “โบราณคดีไม่มีน้ำตา” ทีไร ก็เห็น “ท่าเต้น” สายกลางลอยมาทุกทีเลยว่ะ ก๊ากกกกก….. ( กูหัวเราะให้กับความคิดตัวเอง ) โดย: AiMeR [9 พ.ค. 50 23:16] ( IP A:203.153.171.91 X: )  ——————————————————————————–

ความคิดเห็นที่ 26

“รำวงโบราณคดี พวกเราน้องพี่ เร็วสิมารำวงโอ้..แม่นวลอนงค์ นะแม่โยมยง คนดีขอเจ้ารำเป็นศรี มารำกับพี่เถิดนะ น้องยา..ลืมทุกข์ ลืมโศก ลีมทั้งโลก นี้นา..รำวงเถอะหนา..พี่จะพา..เจ้ารำ…” ^^ (ใครเข้ากระทู้นี้คนต่อไปต่อด้วยจ๊า) โดย: ออกญาเมืองตูร์ [10 พ.ค. 50 22:32] ( IP A:82.228.158.118 X: )  ——————————————————————————–

ความคิดเห็นที่ 27

“เราจะรื่น เราจะรมย์ เราจะชมชื่นใจ(หญิง) เราจะทิ้งทุกข์ไป เราจะไม่นำพา(ชาย)

เราจะแย้ม เราจะยิ้ม เราจะเย้ยโลกา(หญิง)เราจะรำเริงร่าในนภาอัมพร(ชาย)

“ทิ้งที่เหลือไว้เผื่อมีใครอยากมาต่อ… โดย: pingu_pinku [13 พ.ค. 50 19:53] ( IP A:58.9.72.3 X: )  ——————————————————————————–

ความคิดเห็นที่ 28

“เราจะจำเสียงเพลงที่บรรเลงในวันนี้(หญิง)เราจะจำดวงคำวจี ดวงฤดีที่สอน สอน(ชาย)” ร้องประมาณนี้ป่ะวะ กูไม่แน่ใจ ? ปล. สันติ… ประสาท โดย: AiMeR [13 พ.ค. 50 22:43] ( IP A:203.153.175.70 X: )  ——————————————————————————–

ความคิดเห็นที่ 29

“เราจะจำดวงหน้า จำสายตาบังอร (ชาย)เราจะจำคำวอนที่ออดอ้อนเอาใจ(หญิง)”

โดย: boran008 [19 พ.ค. 50 11:51] ( IP A:58.8.143.185 X: ) 

จบกระทู้ทั้งหมดเพลงนี้ยังไม่จบผมจะต่อปิดเพลงก็แล้วกัน  “ชะ ชะชะ ชะ จะอยู่หนใดเราจะไม่ลืมกัน” (พร้อมกัน2 รอบ) จากเพลงรำวงโบราณคดี  บางส่วนในกระทู้นี้ผมตัดออกเพื่อลดความเยิ่นเย้อ แต่บางอันผมก็เสริมข้อมูลเพิ่มไปเล็กน้อย  แล้วผมก็แว่บความคิดขึ้นมาว่าบทเพลงต่างๆนี้น่าจะบันทึกกันเอาไว้จริงๆจังๆเสียทีก่อนที่จะสาบสูญไปแบบที่หลายบทเพลงสาบสูญไปจากคณะโบราณคดีไปแล้ว เช่น จันทร์แจ่มฟ้า จิ้งจอกเจ้าเล่ห์ คอทต้อนฟิลว์ ศรีสัชนาลัย ฯลฯ นอกจากนี้จะได้ถือโอกาสเพลงของพี่ต้าจะได้นำมารวมกันไว้เพื่อทำอะไรบางอย่างแบบที่นพพรเสนอไว้ที่ ‘คิดถึงพี่ต้า’ http://www.boran45.com/webboard/topic_view.php?qID=166 

นัดพิเศษ เพื่อ(คน)พิเศษ

 

14 พฤษภาคม พ.ศ. 2550
ที่มา : กรุงเทพธุรกิจออนไลน์

นักดนตรีอัจฉริยะและเป็นรุ่นพี่อาวุโสที่ชาวโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร เคารพนับถือ ยามนี้ ร.ท.พิเศษ สังข์สุวรรณ หรือพี่ต้าของน้องๆ ป่วยหนักเพราะพิษสุราเรื้อรัง นอนแซ่วอยู่โรงพยาบาล หลังจากเวียนเข้าเวียนออกมานาน

ทุกปีช่วงเดือนมิถุนายน ทางคณะกรรมการนักศึกษาจะจัดงานต้อนรับน้องใหม่ โดยมีไฮไลต์ที่ ‘วันมาลัย’ ศิลปินติดดินคนนี้ก็ไม่เคยพลาด เพลงประจำคณะ และเพลงรับน้องอมตะหลายต่อหลายเพลงก็เป็นฝีมือเขา

มาปีนี้ คณะกรรมการนักศึกษากระซิบว่าถ้ารุ่นพี่ท่านไหนมาร่วมงานได้ขอให้มา เพราะอาจเป็นครั้งสุดท้ายสำหรับรุ่นพี่ที่ชื่อพิเศษ

และหากคนในวงการภาพยนตร์จะเหลียวแลสักนิด ก็อาจคุ้นชื่อของเขาในฐานะมือเพลงประกอบหนังที่คว้ารางวัลมานักต่อนัก ทั้งยังเคยรับแสดงหนังบ้างเนืองๆ

เป็นคนเดียวกับที่แจ้งเกิดพร้อมๆ ผู้กำกับภาพยนตร์ชื่อดัง ม.จ.ชาตรีเฉลิม ยุคล ตั้งแต่เมื่อ 30 ปีก่อน
มาลัยใบจันทน์ปีนี้จึงมีขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแด่คนพิเศษเช่นเขา…อัจฉริยะทางดนตรีที่สังคม(เกือบ)ลืม

แม่เลื่อม

เป็นข่าวคราวล่าสุดของพี่ต้า หรือพิเศษ สังข์สุวรรณ ที่ปรากฏบนหน้าหนังสือพิมพ์ ที่ฝากไปถึงพี่น้องโบราณคดี ก่อนที่งานมาลัยใบจันทน์กำลังจะวนมาถึงอีกรอบในปีนี้

พี่ต้า เป็นบุคคลที่พี่น้องโบราณคดีทั้งเคารพและรักเสมอมาด้วยความที่แกมักเป็นคนมีไมตรีต่อผู้คนแบบจับตัวได้ยากยิ่งในกาลยุคนี้ แม้ยามนี้จะป่วยเข้าขั้นหนักและเข้าออกโรงพยาบาลมาแล้วหลายครั้ง ด้วยเหตุนี้เองการไปเจอพี่ต้าในงานมาลัยใบจันทน์อีกครั้งหนึ่งแล้ว ผมคิดอยากจะรวมผลงานที่พี่ต้าสร้างสรรค์ไว้ให้คนรุ่นหลังสักครั้ง

หากพี่น้องโบราณคดีคนใดเผลอเข้ามาอ่าน Archaeo 45 แล้วมีความเห็นอะไรพอที่จะเป็นประโยชน์กับพี่ต้า ศิลปินมากฝีมือผู้นี้ก็โปรดแสดงความเห็นกันได้ ส่วนผมในเบื้องแรกเพียงขอเขียนถึงเพลงๆหนึ่งเพื่อเป็นต้นทางไว้ที่ Archaeo 45 แห่งนี้

อย่างไรก็ตามในอนาคตเท่าที่คุยกับ นพพร ชูเกียรติศิริชัย เห็นกันว่าน่าจะรวมบทเพลงที่พี่ต้าร้อยเรียงขึ้นในอดีตมาฟื้นชีวิตเป็นเสียงเพลงเก็บเอาไว้ในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง ซึ่งคิดว่าพี่ต้าน่าจะดีใจเมื่อได้ยินเสียงเพลงที่เคยสร้างสรรค์ถูกนำมารวบรวมไว้อย่างเห็นคุณค่า อันเป็นคุณค่าของผู้ที่คนอื่นยอมเรียกว่าเป็น ‘ศิลปิน’ โดยไม่ต้องยกยอปอปั้นตัวเอง

แววมยุรา

ดอกเอย..เจ้าแววมยุรา  ไหลล่องมาตามสายชลาลัย
พุ่มพวงสีม่วงงามสดใส  ดังมาลัยจากวิมานแมน

ธาราระรินรี่ล้นฝั่ง            เจ้าสะพรั่งทั่วทั้งนทีแดน
ในธารามีเจ้าเป็นเอื้องแทน เป็นขวัญแดนห้วงชลธี

มยุราคราเจ้ารำแพนหาง   เยื้องย่างทนงศักดิ์ศรี
มยุราประดับพนาลี            แววมยุรีประดับสายธาร

สายนทีไหลรี่คือรอยอดีต   ก่อนจากจรผ่านพ้นมาแสนนาน
โบราณคดีคือเอื้องแห่งสายธาร   ล่องลอยซมซานตามสายชลาลัย

ดอกเอย..เจ้าแววมยุรา       ไหลล่องมาหวังพบใคร
ล่องลอยไปไกลแสนไกล   พบผู้ใด…เห็นค่าบ้างเอย

บทเพลงนี้เป็นเพลงประจำคณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร เท่าที่ฟังๆพี่ๆผู้อาวุโสเล่าต่อกันมาทำให้รู้ว่าพี่ต้าแต่งขึ้นเมื่องครั้งคณะโบราณคดีกำลังจะถูกยุบลงในสมัยหนึ่ง ส่วนรายละเอียดเท็จจริงเป็นประการใดไม่ทราบได้ อย่างไรก็ตามบทเพลงนี้และคณะโบราณคดียังคงสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน โดยมีพี่ต้าเป็นผู้มอบ ‘ดอกแววมยุรา’ ช่อแรกให้กับพวกเรา

ขุนพลน้อย
16 พ.ค. 50

โบราณคดีอิสราเอลพบสุสานกษัตริย์เฮร็อดผู้สั่งสังหารเด็กในช่วงเวลาแห่งการกำเนิดพระเยซู

ที่มา : ข่าวสด

เมื่อวันที่ 8 พ.ค. ว่า นักโบราณคดีอิสราเอล นำโดยศาสตราจารย์เอฮุด เน็ตเซอร์แห่งมหาวิทยาลัยฮิบรู แถลงผลงานค้นพบสุสานกษัตริย์เฮร็อด ที่มีชีวิตช่วง 40 ปีก่อนคริสตกาลถึง ค.ศ.4

สุสานดังกล่าวตั้งอยู่ทางใต้ของกรุงเยรูซาเลม ใกล้เมืองเฮบรอน เขตฉนวนกาซ่า ทีมงานใช้เวลาค้นหานานกว่า 30 ปี สำหรับกษัตริย์เฮร็อด อยู่ภายใต้การปกครองของอาณาจักรโรมัน เป็นผู้สั่งประหารเด็กอายุต่ำกว่า 2 ขวบทุกคนในเมืองเบธเลเฮม ช่วงพระเยซูประสูติ

Nativity Story กำเนิดพระเจ้ายามคนหลับใหล

ที่มา : ไทยโพสต์

บริษัทผู้สร้าง : นิว ไลน์ ซิเนมา

ผู้กำกับภาพยนตร์ : แคธเธอรีน ฮาร์ดวิค

บทภาพยนตร์ : ไมค์ ริช ประเภทหนัง : Drama / Family / Rated PG Runtime 101 min

เรื่องของคนใจดำใจจืดคงมีมาตั้งแต่คนยังอยู่ในถ้ำกระมัง แต่ไม่ใช่เกิดกับนิสัยของคนทุกคนแน่นอน ความใจดำใจจืดนี้สำหรับชาวคริสต์ทุกคนทราบว่า มันเคยเกิดขึ้นจำเพาะกับทารกน้อยคนหนึ่งมาแล้ว ในเดือนธันวาคมเมื่อ 2006 ปีที่ผ่านมา ณ ตำบลเบธเลเฮม ซึ่งในภาพยนตร์เรื่อง The Nativity Story เล่าไว้ให้ผู้ชมเห็นว่า เวลาที่พระมารดาของพระเยซูจะทรงให้กำเนิดพระองค์นั้น เป็นช่วงมืดค่ำซึ่งผู้คนต่างหลับใหลและอยู่ในที่พักของตนเอง ที่สำคัญไม่มีใครใส่ใจกับสตรีที่เดินทางมาจากต่างถิ่นและกำลังจะคลอดแต่ยังหาที่พักไม่ได้ โยเซฟผู้พิทักษ์และพระมารดาจำใจต้องใช้คอกสัตว์เป็นสถานที่คลอดพระเยซู ซึ่งแน่นอนมูลของสัตว์ในคอกต้องเหม็นตลบ พระเจ้าทรงกำเนิดเป็นมนุษย์ในเล้าแพะเล้าแกะยามคนหลับใหล ที่แท้เป็นพระประสงค์ของพระองค์เพื่อให้คนเห็นเป็นแบบอย่างว่า แม้แต่พระเจ้ายังไม่รังเกียจความต่ำต้อย แล้วไฉนคนรังเกียจผู้ที่ยากจนต่ำต้อยด้วยเล่า

ความอารีอารอบแบ่งปันกันสำหรับคนเป็นสิ่งทำได้ยากยิ่งหรือในเมื่อนั่นหมายถึงความรัก The Nativity Story เล่าเรื่องตามความเชื่อของชาวคริสต์ เกี่ยวกับการเสด็จมาบังเกิดเป็นมนุษย์ของพระผู้เป็นเจ้า แต่พระองค์ถูกตามล่าสังหารจากผู้ครองนครเยรูซาเลม เพราะมีคำทำนายว่าพระผู้ไถ่จะเสด็จมาบังเกิดเป็นมนุษย์ พระกุมารน้อยจะเป็นราชาเหนือราชาทั้งปวง เพื่อปลดปล่อยประชากรพ้นการถูกกดขี่ข่มเหงจากเจ้าผู้ปกครอง หนังเล่าถึงการเสด็จมาเกิดเป็นมนุษย์ของพระผู้เป็นเจ้าว่า เทวทูตกาเบรียล (อเล็กซานเดอร์ ซิดดิก) ได้ประจักษ์ตนมาแจ้งแก่มารี (ไคชา แคสเซิล-ฮิวส์) หญิงสาวชาวบ้านนาซาแร็ทว่าพระผู้เป็นเจ้าจะเสด็จมาเกิดเป็นมนุษย์ในครรภ์ของเธอ ในฐานะเด็กสาวที่เพิ่งรับหมั้นอย่างไม่เต็มใจ จากชายหนุ่มจิตใจงดงามนามโยเซฟ (ออสการ์ ไอแซค) มารีไม่อยากเชื่อว่าเรื่องเช่นนั้นจะเป็นไปได้อย่างไร เพราะประเพณีชาวยิวเวลานั้นพ่อแม่เป็นผู้คลุมถุงชน ห้ามคู่หมั้นอยู่ด้วยกันจนกว่าเวลาจะครบขวบปีหลังการหมั้น หากฝ่ายหญิงตั้งครรภ์ก่อนครบขวบปีถือเป็นเรื่องเสื่อมเสีย ชุมชนจะรังเกียจถึงขั้นหญิงผู้นั้นต้องถูกประชาทัณฑ์ด้วยก้อนหิน ถ้าไม่มีผู้รับเป็นพ่อของเด็ก

ความจริงสำหรับมนุษย์คือหญิงพรหมจรรย์จะตั้งครรภ์ได้อย่างไร แต่สำหรับพระผู้เป็นเจ้าซึ่งไม่ใช่มนุษย์ย่อมทำได้ ก่อนนั้นพระองค์ได้ให้นางเอลิซาเบธ (โซห์เรห์ อักดาชูล) ซึ่งเป็นญาติของมารีตั้งครรภ์ทั้งๆที่อายุของนางมากเกินกว่าจะมีบุตรได้ กรณีของเอลิซาเบธเทวทูตได้ประจักษ์ตนมาแจ้งแก่เศคาริยาห์ (สแตนลีย์ ทาวน์เซนด์) สามีของนาง แต่เศคาริยาห์ไม่เชื่อว่าอายุอานามอย่างพวกเขาจะมีบุตรได้อย่างไร ผลก็คือเศคาริยาห์ถูกพระเจ้าลงโทษให้เป็นใบ้ในทันทีทันใด ต่อเมื่อภรรยาของเขาคลอดบุตรแล้วเขาจึงเปล่งเสียงได้ และตั้งชื่อลูกว่าจอห์นซึ่งเป็นนามที่เทวทูตบอกแก่เขาไว้ เหตุนั้นระหว่างจอห์นกับพระเยซูจึงนับเป็นญาติกัน

จอห์นคือบุคคลที่พระผู้เป็นเจ้าให้มาเตรียมประชากร ไว้รอรับคำสอนของพระเยซูในฐานะบุตรของพระเจ้า เพราะเวลาต่อมาจอห์นกลายเป็นนักบวชและได้ทำพิธีล้างบาปแก่พระกุมารเยซู เรื่องราวเนื้อหาในหนังดำเนินอย่างเล่าไปเรื่อยๆ ไม่มีเหตุการณ์ช่วงตื่นเต้นกดดันอารมณ์อย่างหนังแนวดรามาทั่วไปเขาทำกัน แม้แต่ฉากการตามไล่ล่าสังหารทารกเพศชายที่มีอายุระหว่างแรกคลอดถึงสองขวบ หนังยังเล่าเหตุการณ์อย่างปกติเหมือนภาษาเขียนในพระคัมภีร์คงจะเห็นว่าเป็นเรื่องราวทางศาสนาหรืออย่างไรไม่ทราบ แต่หากเปรียบเทียบกับหนังของเมล กิ๊บสัน เรื่อง The Passion of the Christ ซึ่งเป็นเหตุการณ์มหาทรมานของพระเยซู นับว่าห่างไกลกับลิบลับในฉากความรุนแรง ทั้งๆ ที่เรื่องจริงเฮร็อด (ซีอาราน ไฮนด์ซ) ผู้ครองนครแห่งแค้วนยูดาย สั่งฆ่าเด็กทั่วแคว้นตายเกลื่อนเหมือนสัตว์โดนเบื่อยา ซึ่งประวัติศาสตร์บันทึกความโหดนั้นว่า การสังหารหมู่ผู้บริสุทธิ์ บทบาทการแสดงของไคชา แคสเซิล-ฮิวส์ ชวนอึดอัดด้วยไม่น้อย เพราะเธอเล่นในบทของมารีซึ่งเป็นหญิงสาวเรียบร้อย กิริยาอารมณ์อย่างเด็กสาววัยรุ่นคนอื่นจึงไม่ปรากฏให้เห็น คาดว่าผู้สร้างบทภาพยนตร์อาจลำบากใจเช่นกัน เพราะข้อมูลเรื่องราวเกี่ยวกับชีวิตของพระนางมารี พระมารดาของพระเยซูมีบันทึกไว้น้อยมาก ซึ่งย่อมเป็นเรื่องแน่นอนที่จะเขียนบทให้มีสีสรรเกินงาม คงต้องโดนต่อว่าต่อขานอย่างไม่สงสัยจากผู้ชมชาวคริสต์

เพราะฉะนั้นในหนังจึงแสดงให้เห็นเพียงจินตนาการของผู้สร้างผู้กำกับที่เนรมิตบ้านนาซาแร็ท ว่าน่าจะเป็นอย่างไรเมื่อสองพันกว่าปีที่แล้ว ซึ่งพิจารณาดูเห็นว่าหนังทำฉากได้สมเหตุสมผลน่าเชื่อถือ ที่กล่าวนี้ไม่ได้หมายความว่าหนังไม่น่าดู

หนังเรื่องนี้เหมาะสำหรับทั้งผู้เลื่อมใสศรัทธาในคริสต์ศาสนา และทั้งผู้ที่ยินดีเปิดใจรับความแตกต่างด้านความเชื่อของผู้อื่น เพราะเรื่องราวสื่อถึงความยิ่งใหญ่ของความรักที่คนยังพร่องยังขาด